Gio HS SaoMai

Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 326
|
Gửi: Bảy 12 01, 2012 2:55 pm Tiêu đề: Tác Dụng Cá»§a Caffein |
|
|
TÃC DỤNG CỦA CAFFEIN
Trong mấy tháng vừa qua, nước tăng cưá»ng sinh lá»±c-energy drink- chứa caffein đã là đỠtà i được công chúng, các nhà y khoa há»c cÅ©ng như truyá»n thông tháºm chà có cả mấy Nghị sÄ© Quốc há»™i Hoa Kỳ thảo luáºn, bà n tán. Nguyên do là cÆ¡ quan FDA Hoa Kỳ cho hay hỠđã khởi sá»± Ä‘iá»u tra báo cáo vá» 13 tá» vong có thể do loại nước uống 5-Hour Energy vả 5 tá» vong vá»›i má»™t suy tim trầm trá»ng do nước uống chứa nhiá»u caffein Monster Energy Drink. Tuy nhiên cÆ¡ quan nhấn mạnh rằng các báo cáo nà y chưa phải là kết luáºn cá»§a FDA.
Theo Consumer Report, má»™t lon 8-oz 5-Hour Energy Extra Strength có 242 mg caffeine, Red Bull có 83 mg và Monster có 92mg. Nhiá»u loại nước uống có lượng caffein cao hÆ¡n trên nhãn hiệu tá»›i 20 lần và nhiá»u loại có caffein mà lại không ghi.
Xin nhắc lại, má»™t ly cà phê 8-oz có khoảng 100 mg. Theo các nhà nghiên cứu, má»™t ngưá»i trưởng thà nh khá»e mạnh có thể dùng tá»›i 400 mg caffeine má»™t ngà y, phụ nữ có thai nên giá»›i hạn ở mức độ 200 mg còn trẻ em từ 45-85 mg.
Cà phê có chất caffein là loại nước uống rất phổ biến và ưa thÃch từ thuở xa xưa. Váºy mà tại sao bây giá» lại có chuyện gây ra chết chóc bệnh hoạn như váºy.
Xin cùng tìm hiểu.
Caffein là gì?
Caffein là má»™t hóa chất hữu cÆ¡ thuá»™c nhóm purine có trong nhiá»u loại thá»±c váºt như trà , cà phê, coca…
Sau khi uống, caffein thấm nháºp rất mau và o khắp các bá»™ pháºn cá»§a cÆ¡ thể. Thá»i gian bán há»§y là 3 giá» nên caffein không tÃch tụ trong cÆ¡ thể. Äa số caffein được thải khá»i cÆ¡ thể qua nước tiểu.
Tác dụng chÃnh cá»§a caffein là kÃch thÃch hệ thần kinh trung ương, tăng sinh hoạt trà tuệ, là m ta tỉnh táo nhất là khi con ngưá»i má»i mệt hoặc chán nản. Vá»›i giấc ngá»§ thì ảnh hưởng tùy ngưá»i: có ngưá»i gặp khó khăn, có ngưá»i lại ngá»§ tốt khi uống cà phê.
Caffein là m thư giãn cơ thịt trong thà nh động mạch, tăng sức co bóp của tim, tăng máu từ tim đưa ra, tăng huyết áp.
Caffein tăng dịch vị bao tá» cho nên nhiá»u ngưá»i thÃch uống cà phê sau khi ăn để dá»… tiêu hóa thá»±c phẩm.
Caffein là m tăng sá»± sức chịu đựng cá»§a váºn động viên thể thao, vì thế Ủy Ban Thế Váºn không cho phép váºn động viên dùng quá nhiá»u chất kÃch thÃch nà y.
Caffein là m tăng sự bà i tiết nước tiểu.
Bình thưá»ng cÆ¡ thể chịu đựng được khoảng 200mg caffein. Khi dùng trên 1000 mg thì có ngưá»i thấy mất ngá»§, hồi há»™p, tim Ä‘áºp nhanh, thở há»—n hển, Ä‘i tiểu nhiá»u, ù tai, sót ruá»™t.
TỠvong xẩy ra khi dùng trên 10 gram caffein tức là từ 80-100 ly cà phê!
Ảnh hưởng cá»§a caffein vá»›i sức khá»e
VỠảnh hưởng cá»§a caffein lên sức khá»e có nhiá»u ý kiến khác nhau. Các nhà khoa há»c vẫn liên tục là m việc để tìm ra câu trả lá»i thá»a đáng vỠảnh hưởng nà y. Sau đây là má»™t số kết quả đã đạt được.
1-à kiến thuáºn
Từ năm 1958, cơ quan Dược Phẩm và Thực Phẩm Hoa Kỳ đã coi caffein như an toà n và không có nguy hại.
Hiệp hội Y Khoa Hoa Kỳ cũng có ý kiến tương tự: uống cà phê hay trà vừa phải không có ảnh hưởng xấu cho sức khoẻ.
Nhiá»u chuyên gia nói ngưá»i khá»e mạnh dùng không quá 300mg caffein má»—i ngà y ( khoảng 3 ly cà phê ) thì là mức độ trung bình.
Má»—i ngưá»i có mức chiụ đựng vá»›i caffein khác nhau. Có ngưá»i uống và i ba ly không sao, có ngưá»i chỉ uống ná»a ly đã cảm thấy tác dụng kÃch thÃch cá»§a caffein.
Thưá»ng thưá»ng má»™t ná»a số caffein tiêu thụ được thải ra khá»i cÆ¡ thể 3- 4 giá» sau khi uống. Uống cà phê mà lại hút thuốc lá thì chất caffein lại được thải ra khá»i cÆ¡ thể mau hÆ¡n.
a-Trẻ em với cà phê
Nhiá»u báºc cha mẹ tỠý e ngại khi thấy con trẻ uống nhiá»u nước giải khát có caffein. Theo viện Y Tế Quốc Gia Hoa Kỳ thì trẻ con và ngưá»i lá»›n Ä‘á»u có khả năng chuyển hoá caffein như nhau và caffein không có ảnh hưởng gì tá»›i sá»± năng động và sá»± táºp trung cá»§a chúng. Tuy nhiên, caffein là má»™t chất có tác dụng như dược phẩm nhẹ và tuỳ theo số lượng, có thể kÃch thÃch hệ thần kinh.
b-Caffeine với ung thư
Có má»™t thá»i gian, caffein và cà phê đã bị gán cho là có thể gây ra và i loại ung thư như bao tá», miệng, gan, ruá»™t già , vú. Nhưng các nghiên cứu má»›i đây đã gỡ ná»—i oan nà y cho caffein. Tà i liệu hướng dẫn vá» dinh dưỡng cá»§a Viện Ung Thư Hoa Kỳ nhấn mạnh là không có bằng chứng nà o vá» việc caffein là m tăng nguy cÆ¡ ung thư các loại.
Nghiên cứu ở Nháºt, Na Uy, Hoa Kỳ Ä‘á»u trấn an giá»›i tiêu thụ là caffein không gây ung thư. Äồng thá»i nghiên cứu cá»§a bác sÄ© Lee Wattenberg tại đại há»c Minnesota lại cho là cà phê xanh có thể ngăn chặn ung thư ở các con váºt trong phòng thà nghiệm và nghiên cứu ở Na uy cho là caffein có thể ngừa ung thư ruá»™t già .
c-Caffein và bệnh tim mạch
Nhiá»u ngưá»i tin là cà phê là m tăng huyết áp nên sợ không giám uống. CÅ©ng có ngưá»i nghÄ© là cà phê là m tim Ä‘áºp nhanh, có thể đưa tá»›i suy tim. Sở dÄ© há» tin như váºy là vì má»™t nghiên cứu cá»§a đại há»c Y khoa John Hopkins và o năm 1985 cho hay nếu uống trên năm ly cà phê má»—i ngà y thì nguy cÆ¡ bệnh tim tăng lên gấp ba lần so vá»›i ngưá»i không uống cà phê.
Sá»± thá»±c thì caffein dùng vừa phải ( má»™t hay hai ly má»™t ngà y ) không là m tăng huyết áp hoặc Ä‘au tim, trừ khi qúa nháºy cảm vá»›i caffein thì huyết áp có thể tăng lên chút Ãt và kéo dà i không quá và i giỠđồng hồ. Nhiá»u nghiên cứu cho hay sá»± tăng huyết áp nà y cÅ©ng giống như khi ta bước lên mươi báºc cầu thang.
Có nghiên cứu ở à năm 1987 cho là phụ nữ uống cà phê mỗi ngà y thì huyết áp lại hơi xuống thấp.
Năm 1989, nghiên cứu mang tên Framingham Heart Study cho hay không có má»™t liên hệ nhân qá»§a nà o giữa caffein và bệnh tim mạch. Ngay sau đó, đại há»c Harvard rồi đến Tạp chà cá»§a Hiệp Há»™i Y Khoa Hoa Kỳ cÅ©ng há»— trợ kết quả trên và kết luáºn là dùng caffein không là m tăng nguy cÆ¡ bệnh tim hay tai biến mạch máu não.
Tuy nhiên, để an toà n, quý vị có bệnh tim mạch nên tham khảo bác sÄ© vá» việc có nên dùng nước uống có caffein hay không và dùng bao nhiêu là thÃch hợp.
d-Caffeine và thai nghén.
Äã có nhiá»u nghiên cứu vỠảnh hưởng cá»§a caffeine và o việc thai nghén và thai nhi.
Năm 1988, má»™t ý kiến được nêu ra là hai ly cà phê má»—i ngà y có thể là m giảm khả năng sinh sản cá»§a nữ giá»›i. Nhưng nhiá»u nghiên cứu khác và o năm 1990 cá»§a Trung Tâm Kiểm Soát và Ngừa Bệnh Hoa Kỳ CDC và Äai Há»c Harvard Ä‘á»u cho là tiêu thụ caffein không có ảnh hưởng gì đến sá»± thụ thai, sá»± hư thai hay trẻ em sinh thiếu ký.
Nhưng giá»›i chức y khoa cÅ©ng như CÆ¡ Quan Thá»±c Phẩm và Dược Phẩm Hoa kỳ thì cẩn tháºn hÆ¡n và vẫn khuyên các bà mẹ mang thai là không nên uống qúa hai ly cà phê má»—i ngà y, để tránh háºu quả không tốt.
Vá» việc nuôi con bằng sữa mẹ cÅ©ng váºy: caffein có thể trà n và o sữa mẹ nhưng nếu chỉ uống hai ba ly má»™t ngà y thì cÅ©ng không ảnh hưởng gì tá»›i em bé.
e-Caffeine và bệnh loãng xương.
Vì có nghiên cứu cho hay, dùng trên 700 mg caffeine má»—i ngà y có thể là m tăng calcium và magnesium qua nước thiểu cho nên nhiá»u ngưá»i cứ sợ caffein cÅ©ng là nguy cÆ¡ gây bệnh loãng xương. Nhưng những nghiên cứu gần đây Ä‘á»u không tìm ra liên hệ nhân quả cuả caffeine vá»›i loãng xương. Như váºy xin qúy vị cứ yên tâm mà thưởng thức cà phê, nhưng không nên dùng nhiá»u quá. Và nếu còn e ngại thì uống thêm ná»a ly sữc cà bù lại được calcium thất thoát nà y.
f-Caffeine với hiện tượng chệch múi giơ.
Caffein giúp giải quyết khó khăn cuả nhiá»u ngưá»i khi di chuyển qua nhiá»u múi giá» khác nhau. Äó là hiện tượng chệch múi giÆ¡ (jet lag).
Má»™t chuyên viên không gian, Charles F. Ehert, cho là caffein có thể Ä‘iá»u chỉnh nhịp sinh há»c trong ngưá»i và là m giảm triệu chứng cá»§a chệch múi giá» như rối loạn giấc ngá»§, mệt má»i. Theo ông ta, và o ngà y khởi hà nh, nếu di chuyển vá» phÃa Tây thì nên uống ba ly cà phê đặc và o buổi sáng; còn nếu bay vá» hướng Äông thì ngưng uống cà phê cho đến buổi chiá»u.
Ngoà i ra , caffein còn được dùng trong y há»c khi phối hợp vá»›i thuốc chống Ä‘au aspirin, acetaminophen (Tylenol), Ergot alkaloid. ..
Tạp san cá»§a American Medical Association số tháng 6 năm 1999 công bố má»™t kết quả nghiên cứu cho hay uống 4 ly cà phê má»™t ngà y thì ngưá»i đà n ông có khả năng giảm sạn túi máºt tá»›i 45%.
2.à kiến nghiêm khắc
Những ngưá»i nhìn cà phê vá»›i đôi mắt nghiêm khắc thì cho là caffein gây ra nghiện và có nhiá»u tác dụng không tốt cho sức khá»e.
HỠđưa ra những nghi ngá» là uống nhiá»u caffein gây cao huyết áp, là nguy cÆ¡ cá»§a cÆ¡n suy tim, bao tá» bị lở loét, phụ nữ sanh thiếu tháng và thai nhi thiếu cân, có thể gây ra ung thư bá»ng đái, tụy tạng, vú ruá»™t già , tá» cung.
Tạp san cá»§a American Medical Association ngà y 26-1-94 công bố có sá»± liên hệ đáng kể giữa uống nhiá»u cà phê vá»›i giảm tá»· trá»ng đặc cá»§a xương hông, cá»™t sống phụ nữ. Nhưng thay đổi nà y không xẩy ra nếu các bà uống má»™t ly sữa má»—i ngà y.
Caffein cÅ©ng được nói là là m tăng các triệu chứng khó chịu trước má»—i kinh kỳ cá»§a phụ nữ như là mất ngá»§, lo âu, gắt gá»ng, bất an, căng vú… và là m tăng sá»± sản xuất kÃch thÃch tố cortisol từ nang thượng tháºn, là m đà n bà giảm khả năng thụ thai, đà n ông sinh ra tinh trùng bất thưá»ng.
Táºp san y há»c cá»§a Há»™i Thần kinh Tâm Trà Hoa Kỳ kể lại trưá»ng hợp khá hi hữu như sau: Má»™t vị Äại Tá 37 tuổi than phiá»n vá»›i bác sÄ© là từ hÆ¡n hai năm nay, ông ta luôn luôn ở trong tình trạng lo âu, bồn chồn, không táºp trung được trà nhá»›, đôi khi dá»… cau có gắt gá»ng vá»›i đồng bạn, hay Ä‘au bụng, ói má»a, đại tiện không thông, đêm mất ngủ…
Các thá» nghiệm máu, nước tiểu Ä‘á»u không tìm ra bất thưá»ng nà o.
Má»™t bác sÄ© thần kinh bèn há»i là ông có uống nhiá»u cà phê không. Vị Äại Tá nháºn là má»—i ngà y ông ta uống tá»›i mươi ly cà phê, cá»™ng thêm và i lon coca cola, buổi tối uống thêm ly sữa nóng pha vá»›i chocolate. Ông ta nói vì công việc nhiá»u quá nên cần uống cà phê để tỉnh táo là m việc.
Các bác sÄ© bèn yêu cầu vị Äại Tá ngưng tất cả nước uống có caffein, thì các triệu chứng trên giảm lần và hết hẳn.
Nhiá»u ngưá»i còn than phiá»n tối trước uống cà phê là m há» ngá»§ không ngon giấc, mà buổi sáng dáºy cứ mệt má»i, nhức đầu, phải uống má»™t ly cà phê mơà là m việc được.
Äiá»u nà y là do trong giấc ngá»§, chất adenosine gây ra êm dịu bám và o các tế bà o thần kinh, là m hoạt động cá»§a chúng giảm và ta Ä‘i và o giấc ngá»§. Do có cấu trúc tương tá»±, nên khi uống cà phê, thì tế bà o thần kinh nhầm tưởng caffein là những phân tá» adenosin, nên thu hút caffein. Tế bà o trở nên năng động, kÃch thÃch não thùy tiết ra epinephrine. Epinephrine là m tim Ä‘áºp nhanh, hÆ¡i thở dồn dáºp, con ngươi mở rá»™ng, huyết áp tăng, bắp thịt cương co, con ngưá»i ở trong trạng thái năng động, tỉnh táo. Nhưng khi epinephrine tan biến thì các đáp ứng trên xìu xuống, con ngưá»i mệt má»i. Muốn lấy lại sá»± năng động, nhiá»u ngưá»i phải uống má»™t ly cà phê để tỉnh táo trở lại. Những ngưá»i thưá»ng xuyên dùng cà phê sẽ phụ thuá»™c và o chất nà y cÅ©ng như ngưá»i hút thuốc lá cần nicotin.
Má»™t thắc mắc nhiá»u ngưá»i thưá»ng nêu ra là : nếu như caffein có thể gây ra tác hại thì tại sao các loại nước uống có chất nà y lại được bán khắp nÆ¡i? Câu trả lá»i rất giản dị: Hà m lượng caffein trong các thức uống thông thưá»ng không cao đến độ có thể gây rá»§i ro. Vì thế mà nước trà , cà phê đã trở nên phổ biến ở khắp má»i gia đình.
Kết luáºn
Chuyện energy drink có gây ra rá»§i ro cho sức khá»e hoặc tá» vong hay không còn Ä‘ang được cÆ¡ quan hữu trách là FDA Ä‘iá»u tra.
Tuy nhiên, trong má»™t văn thư trả lá»i ưu tư cá»§a Thượng Nghị SÄ© Richard Durbin (D-Ill) vỠảnh hưởng cá»§a nước uống chứa caffein, Phó Giám đốc CÆ¡ quan FDA Jeanne Ireland cho hay má»™t ngưá»i lá»›n khá»e mạnh có thể chịu đựng tá»›i 400 mg caffein má»™t ngà y mà không bị những bệnh như tim mạch, loãng xương, lú lẫn…
CÆ¡ quan cÅ©ng nhắc nhở dân chúng rằng các loại nước uống nà y không thay thế cho sá»± ngá»§-nghỉ bình thưá»ng mà cÆ¡ thể cần và trước khi dùng, nên há»i ý kiến bác sÄ© vì chúng có thể có các chất gây ảnh hưởng tá»›i sức khá»e bệnh táºt cá»§a mình. FDA cÅ©ng đòi há»i các nhà sản xuất phải bảo đảm sản phẩm an toà n và có ghi rõ thà nh phần trên nhãn hiệu trước khi đưa ra thị trưá»ng.
Thà nh ra, bà con ta hãy cứ “vô tư†thưởng thức khoảng 3 ly cà phê má»—i ngà y là “an toà n xa lá»™â€.
Chứ đừng như nhà văn Honore’ de Balzac, má»—i ngà y uống tá»›i hÆ¡n hai chục ly cà phê, tháºm chà nhiá»u khi ông còn nhai nuốt bá»™t cà phê má»›i thấy đã. Ông là m việc 15 giá» má»—i ngà y và diển tả tác dụng cá»§a cà phê đại ý như sau: “Ngay sau khi những giá»t cà phê Ä‘en nóng hổi rÆ¡i và o bao tá» thì tức khắc trong ngưá»i ông có má»™t sá»± khÃch động lá»›n xẩy ra. Các ý tưởng xuất hiện như những binh đòan đại quân trên chiến trưá»ng và tráºn chiến bắt đầu. Ký ức trở lại như vÅ© bão, phép dùng chữ ẩn dụ, và von, lý luáºn chan hòa tạo cho ông má»™t nguồn cảm hứng đế viết. Viết liên tục vá»›i những dòng chữ trà n ngáºp trên trang giấy trắngâ€.
Nghe nói ông bị suy tim.
Chẳng biết có phải vì uống quá nhiá»u cà phê.
( ST )
_________________ Pháºn là m trai gõ phÃm bình thiên hạ.
Chà anh hùng click chuột định giang sơn.
|
|