Nguyen Ngoc Hai Moderator

Ngày tham gia: 10 9 2009 Số bài: 1790 Đến từ: Viet Nam
|
Gửi: Sáu 11 25, 2011 4:26 am Tiêu đề: Lịch sá» Ngà y Lá»… Tạ Æ n |
|
|
Lịch sá» Ngà y Lá»… Tạ Æ n
Vietsciences-Võ Thị Diệu Hằng
1/ Lá»… Tạ Æ n thá»i xa xưa
2/ Nguyên nhân cuộc du hà nh sang châu Mỹ - Tà u Mayflower
3/ Nơi đến không định trước
4/ Khó khăn lúc đầu
5/ Äịnh ngà y lá»… Tạ Æ n
a) Lá»… Tạ Æ n tại Mỹ
b/ Lễ tạ ơn tại Canada
6/ Các món ăn
7/ Tem cho lá»… Thanksgiving
7/Hình ảnh của Mayflower
1/ Lá»… Tạ Æ n thá»i xa xưa
Trong nhiá»u thế ká»·, lá»… tạ Æ¡n bên Âu châu do những nguyên do khác nhau như ăn mừng thắng tráºn, mừng mùa gặt hái thà nh công lá»›n hay mừng vua vừa được là m bịnh... Nghi lá»… Thanksgiving được tổ chức lần đầu tại miá»n Bắc nước Mỹ, năm 1578, khi nhà thám hiểm Martin Frobisher đến tân Thế giá»›i. Ông đã tổ chức lá»… nà y để tạ Æ¡n Trá»i đã bảo vệ ông và các thá»§y thá»§ trong cuá»™c hà nh trình nguy hiểm trên biển cả.
Có tám quốc gia trên thế giá»›i chÃnh thức tổ chức lá»… Tạ Æ¡n: Argentina, Brazil, Canada, Nháºt, Äại Hà n, Liberia, Thụy SÄ© và Hoa Kỳ
Truyá»n thống lấy má»™t ngà y hay má»™t mùa để cảm tạ Æ¡n trên đã có từ thá»i xa xưa mà tổ tiên chúng ta muốn chứng tá» lòng biết Æ¡n cá»§a há» , để là m các vị thần bá»›t nóng giáºn. Từ đó nghi lá»… cứ tiếp tục..
Tại Hy lạp thá»i cổ đại, hà ng năm có tổ chức lá»… há»™i để cúng dưá»ng Demeter, nữ thần chăm nom mùa bắp, là m tiệc tùng và nhiá»u há»™i để cùng vui vá»›i nhau.
Má»—i năm, ngưá»i La Mã tổ chức má»™t kỳ lá»… há»™i cho mùa gặt lá»›n, tên là Cerelia để thá» lạy Ceres vá»›i những trò chÆ¡i, diá»…n hà nh và lá»… lạc
Lá»… gặt hái Sukkoth và o mùa Thu cá»§a ngưá»i Do Thái vẫn còn tồn tại từ ba ngà n năm đến nay
Má»™t trong những biểu tượng cá»§a sá»± tạ Æ¡n, là cái sừng dê biểu hiệu sá»± phồn thịnh. Cái sừng tượng trưng múa mà ng tốt, là do chuyện thần thoại Hy Lạp: Zeus tặng cho Amalthea cái tù và bằng sừng dê như má»™t cá» chi biết Æ¡n bà đã nuôi ông bằng sữa dê lúc ông còn nhá», rằng sừng nà y sẽ mang lại sá»± phồn thịnh cho những ai bà muốn ban phước.
Trong nhiá»u thế ká»·, lá»… tạ Æ¡n bên Âu châu có những lý do khác nhau như thắng tráºn, mùa gặt hái thà nh công lá»›n, vua vừa được là m bịnh...
Nghi lá»… Thanksgiving được tổ chức lần đầu tại miá»n Bắc nước Mỹ, năm 1578, khi nhà thám hiểm Martin Frobisher đến tân Thế giá»›i. Ông đã tổ chức lá»… nà y để tạ Æ¡n Trá»i đã bảo vệ ông và các thá»§y thá»§ trong cuá»™c hà nh trình nguy hiểm trên biển cả.
2/ Nguyên nhân cuộc du hà nh sang châu Mỹ - Tà u Mayflower
Cho đến ná»a thế ká»· sau, ngà y 26/11/1620, khi má»™t nhóm ngưá»i di dân Pilgrims từ Âu châu sang Hoa kỳ bằng tà u Mayflower. Há» gồm102 thá»±c dân ngưá»i Anh trong số đó có má»™t ngưá»i đà n bà có mang, má»™t số thá»§y thá»§ khoảng 25-30 ngưá»i và 35 ngưá»i rất sùng đạo Tin là nh đã bị vua Jacques đệ nhất Ä‘uổi ra khá»i xứ . HỠđặt tên là nhóm Các Cha hà nh hương Pilgrim (Pilgrim Fathers hay Pères Pèlerins) . Äầu tiên , há» thỠđến Leyde, Hòa Lan nhưng nhà nước Âu châu là m há» thất vá»ng. Tại Anh, có những cuá»™c nổi loạn tôn giáo là m lá»™ ra sá»± xuống dốc cá»§a ná»n quân chá»§ và chế độ độc tà i Cromwell. Anh quốc bị nạn chiến tranh 30 năm. Bên Pháp, cÅ©ng không hÆ¡n gì vá»›i sá»± nhiếp chÃnh cá»§a Marie de Médicis sau khi vua Henri IV bị ám sát... Do đó nhóm ngưá»i nà y quyết định sáng tạo má»™t "Jérusalem má»›i" ở Mỹ. Lúc đó nữ hoà ng Elizabeth đệ nhất khuyến khÃch cho dân đến vùng Virginia (tên cá»§a nữ hoà ng), do ngưá»i Anh đô há»™.
3/ Nơi đến không định trước
Các Pilgrims lên tà u và o tháng 9 năm 1620 , trên chiếc Mayflower, má»™t thuyá»n buồm trá»ng tải 180 tấn. Cuá»™c hà nh trình náo động, lạnh và nguy hiểm. Nước đá lạnh trà n vô tà u khiến má»i ngưá»i sợ hãi, rồi nÆ¡i sà n tà u bằng gá»— xảy ra tai nạn vá» lá»a nên ngưá»i ta phải ăn thức ăn lạnh. Nhiá»u hà nh khác Ä‘au bịnh. Trong khi còn trên biển, bà Elizabeth Hopkins sinh má»™t con trai mà bà đặt tên là Oceanus. Và sau khi tà u cáºp bến tại hải cảng Provincetown, thì Susanna White cÅ©ng cho ra Ä‘á»i má»™t bé trai, đặt tên là Peregrine (nghÄ©a là "ngưá»i đã là m má»™t chuyến du hà nh"). Chỉ má»™t thá»§y thá»§ và má»™t hà nh khách chết. Sau 65 ngà y trên biển lạnh, , và o ngà y 21 tháng 11 năm 1620 (theo lịch Julien là ngà y 11/11, lúc đó Anh quốc Ä‘ang dùng) tà u đến Cape Cod, sau cuá»™c hà nh trình dà i 2750 hải lý (1 mile = 1,852 km). Cap Cod là má»™t bá» biển chưa ai đặt chân tá»›i (sau nà y là Massachusetts. Tuy biết là đã Ä‘i sai đưá»ng, nhưng há» phải xuống tà u, và ký ngay ngà y hôm đó má»™t hiệp ước sống hòa hợp vá»›i dân bản xứ. Äó là Maryflower Compact Act, trong đó ghi những gì phải là m khi định cư. Há» láºp má»™t ná»n dân chá»§ địa phương hữu hiệu để sau nà y sẽ mở ra má»™t đại há»™i, lấy tên là General Court, để bầu những tổng đốc, những viên chức hà nh chánh, láºp ra luáºt lệ, Ä‘iá»u hà nh thuế má và thà nh láºp các tòa án. Từ năm 1639, thuá»™c địa cà ng ngà y cà ng rá»™ng lá»›n ra, không thể má»i tất cả các trại chá»§ há»™i há»p, nên há» phải bầu ngưá»i đại diện Ä‘i há»p thay há».
4/ Khó khăn lúc đầu
Há» tá»›i Plymouth Rock ngà y 11 tháng 12 năm 1620. Vừa xuống tà u là há» ký bản hiệp ước hòa bình vá»›i ngưá»i dân da đỠkhi vá»±c láng giá»ng (Narranganset và Wampanoag) . Có nhiá»u cuá»™c chạm trán nho nhá», nhưng không quan trá»ng lắm. Há» phải Ä‘i tìm chá»— ở khá hÆ¡n bởi vì lúc đó là mùa đông đầu tiên cá»§a há», má»™t mùa đông quá lạnh và đầy giông bão .
Sau 6 tháng lên đất liá»n, thá»i tiết khắc khe và thiếu thốn, cùng vá»›i bệnh dịch đã là m cho 46 ngưá»i trong số 102 ngưá»i tá»›i nÆ¡i chết trước mùa Xuân, trong đó có 14 ngưá»i vợ (trong số 18 ngưá»i cả thảy), 13 ngưá»i chồng (trong số 24 ngưá»i) . Những ngưá»i sống sót nhỠăn thịt gà tây hoang và bắp do ngưá»i dân da đỠcung cấp. May mắn thay mùa gặt năm 1621 thà nh công giúp những ngưá»i di dân sống sót nên há» quyết định là m lá»… Tạ Æ n Trá»i. William Bradford đã tổ chức lá»… Thansgiving đấu tiên, tháng 11 năm 1621. Há» má»i 91 ngưá»i Mỹ bản xứ (thổ dân da Ä‘á») đã giúp há» sống còn cho năm đầu tiên cá»§a há» trên đất Mỹ vì đã cung cấp lương thá»±c và dạy há» trồng bắp và săn thú rừng.
Và i tuần sau, ngưá»i Da đỠbắt đầu lo lắng vì biết là ngưá»i da trắng sẽ ở lại đó, nên há» cho má»™t nhóm 50 binh sÄ© mang má»™t nắm mÅ©i tên gắn vá»›i nhau bằng da rắn để tá» lòng hiếu khách. Bradford đáp lại thịnh tình đó bằng cách gởi đến ngưá»i Da đỠmá»™t da rắn dồn thuốc súng và đạn. Và hoà bình thà nh láºp giữa hai cá»™ng đồng.
5/ Äịnh ngà y lá»… Tạ Æ n
a) L á»…Tạ Æ n tại Mỹ
Truyá»n thống kể rằng nhà cầm quyá»n Massachussets William Bradford đã định ngà y lá»… nà y lần đầu tiên và o năm 1621, khi là m bữa tiệc chung chia giữa những di dân Mỹ và những ngưá»i thổ dân da đỠkhi há» giúp những thá»±c dân sống sót và o những ngà y đầu Ãông
Lá»… Tạ Æ n đã được cá» hà nh trên khắp nước Mỹ, nhưng má»—i nÆ¡i má»—i khác, tùy phong tục cá»§a những ngưá»i di dân nên ngà y lá»… không đồng nhất. Nhưng khi các di dân Mỹ bắt đầuđứng lên chống lại đế quốc Anh để già nh độc láºp và khi George Washington thoát khá»i cuá»™c bao vây ở Valley Forge, ông đã tuyên bố ngà y lá»… quốc gia Thanksgiving đầu tiên và o ngà y 26 tháng 11 năm 1789.
Äến năm 1830 dân tá»™c bắt đầu chia rẽ, các tiểu bang miá»n Bắc thà nh láºp ngà y lá»… Tạ Æ n và sau đó bà Sarah Josepha Hale Ä‘i cổ động trên khắp nước Mỹ để có được má»™t ngà y lá»… Tạ Æ n đồng nhất cho tất cả các tiểu bang.
Äến khi Nam Bắc nước Mỹ phân tranh, các tiểu bang miá»n Nam đòi ly khai, tổng thống Abraham Lincoln lấy ngà y lá»… Thanksgiving để nhắc đến công Æ¡n cá»§a các di dân Pilgrims đầu tiên đã dá»±ng nên nước Mỹ. Ông là m tăng thêm ý nghÄ©a cá»§a lá»… năm 1863 và định ngà y cho lá»… nà y hà ng năm và o thứ Năm cuối cùng cá»§a tháng 11
Trong nhiệm kỳ cá»§a tổng thống Franklin Delano Roosevelt, và o những năm 1940, là thá»i kỳ Äệ Nhị Thế Chiến, Quốc Há»™i Mỹ Ä‘ang trong thá»i kỳ chiến tranh, đã biểu quyết ngà y lá»… Tạ Æ n là ngà y quốc lá»… cá»§a toà n thể liên bang để tưởng nhá»› tá»›i những công lao những ngưá»i đã hy sinh và ông Franklin Delano Roosevelt quy định lấy ngà y thứ Năm cá»§a tuần lá»… thứ 4 cá»§a tháng 11.
b/ Lễ tạ ơn tại Canada:
Thứ Hai của tuần lễ thứ 2 của tháng 10
Lá»… thanksgiving cá»§a Canada đầu tiên khoảng 43 năm trước khi những ngưá»i Pilgrim tá»›i Plymouth Rock năm 1620. Khoảng 1576, má»™t nhà hà ng hải ngưá»i Anh Martin Frobisher cáºp bến tại Baffin Island và tÃnh định cư tại đó. Ông là m lá»… tạ Æ¡n tại má»™t nÆ¡i mà ngà y nay có tên là Newfoundland vì đã sống sót sau chuyến hà nh trình dà i trên đại dương. Sau đó những ngưá»i định cư khác đến và những buổi lá»… cho những ngưá»i tá»›i nÆ¡i bình yên tại đây cÅ©ng được tổ chức tại Âu Châu trong mùa gặt hái. Vá» chuyện mùa gặt là m lá»… tạ Æ¡n thì bên Âu châu đã có từ hai ngà n năm trước
6/ Các món ăn:
Ngà y xưa, lá»… Tạ Æ¡n kéo dà i ba ngà y. Tuy nhiên há» không thá»±c sá»± chỉ ăn gà tây (turkey, dindon) bởi vì chữ "turkey" lúc bấy giá» dùng để chỉ gà tây, gà , chim cút, chim trÄ© ... Chắc chắn là há» không là m bánh nướng nhân bà ngô bởi vì há» không có bá»™t và đưá»ng; và phần đông không ăn khoai tây vì há» cho khoai tây độc (khoai tây khi nẩy mầm rất độc , đó là khả năng tá»± vệ cá»§a khoai tây chống lại các côn trùng, nên đừng ăn phần khoai ở chá»— mầm Ä‘ang nhú).
Ngà y nay, trong dịp lễ nà y gia đình đoà n tụ. Khách có thể mang theo món ăn cho lễ nhưng nhất là không có quà cáp
Gà tây: Cho dù những ngưá»i hà nh hương có ăn gà tây hay không cho lá»… Thanksgiving đầu tiên, thịt gà tây luôn luôn được gắn liá»n vá»›i lá»… nà y
Bà đá»: Là loại rau đã cứu sống những ngưá»i hà nh hương trong mùa lạnh kinh khá»§ng đầu tiên ấy, đã trở thà nh món ăn quan trá»ng gần như thịt gà tây.
7/ Tem cho lá»… Thanksgiving
Năm 2000 được tuyên bố là năm quốc tế cho lễ Thanksgiving, và ngà y đầu năm nà y, 01/01/2000, ba văn phòng của Liên Hiệp Quốc ngụ tại Gabrielle Loire (Pháp) và Rorie Katz (Hoa Kỳ)

8/ Hình ảnh của Mayflower
Sau khi rá»i Plymouth, những ngà y đầu tiên, gió tốt yên là nh. Nhưng sau đó mây Ä‘en ùn ùn kéo tá»›i từ phÃa Bắc.. CÆ¡n giông bão bắt đầu. Má»™t trong những hà nh khách tên William Bradford bị ngá»n khổng lồ sóng quét ra khá»i khoang tà u và được cứu như má»™t phép lạ. Ông là ngưá»i thứ 13 ký tá» Mayflower Compact Act và cÅ©ng có mặt trong buổi lá»… Tạ Æ n lần đầu. Ông sinh 10 con và 82 cháu. Tưởng tượng nếu như ông buông tay và không được cứu sống thì sẽ không có hai ông tổng thống Bush và Roosevelt và Humphrey Bogart bởi vì các vị nà y là cháu chắt cá»§a John Howland và Elizabeth Tilley
    [img]http://vn.f1901.mail.yahoo.com/ya/download?mid=1%5f1312239%5fALSQCmoAAG%2foTs54WwdRqWb9isU&pid=1.4&fid=Inbox&inline=1[/img]
Lễ tạ ơn - Thanksgiving
Thanksgiving là má»™t ngà y lá»… tổ chức tại khu vá»±c Bắc Mỹ, thưá»ng được coi là dịp để bà y tá» lòng biết Æ¡n. Nguồn gốc cá»§a Lá»… Tạ Æ¡n là để cảm Æ¡n Chúa đã ban cho vụ mùa bá»™i thu. Tại Mỹ, ngà y lá»… nà y được tổ chức và o thứ 5 cá»§a tuần thứ tư tháng 11. Tại Canada, dịp nà y được tổ chức và o ngà y thứ 2 tuần thứ hai cá»§a tháng 10, còn gá»i là Ngà y Columbus.
NGÀY LỄ Táº Æ N Ở HOA KỲ
Tá» lòng biết Æ¡n là má»™t hà nh vi đạo đức cao quý cá»§a con ngưá»i có văn hóa tốt. “Thank You†là câu nói phải có cá»§a những ngưá»i lịch sá»±. Từ thuở xa xưa chưa có lịch sá», loà i ngưá»i đã cá» hà nh các cuá»™c tế, lá»… để tá» lòng biết Æ¡n vá» những gì mà Trá»i đất ban cho con ngưá»i. Phong tục nà y có trên khắp hoà n cầu và bá»™ tá»™c lâu Ä‘á»i nà o cÅ©ng cá» hà nh Ãt nhất là má»™t lần trong năm vá»›i những tiệc thịnh soạn để ăn mừng mùa mà ng đã thu hoạch tốt.
Sá» chép rằng giống nòi Việt vốn dòng dõi Vua Thần Nông (vị vua giúp dân phát triển việc trồng lúa để giải quyết vấn đỠthá»±c phẩm cho dân chúng mà dân số cà ng ngà y cà ng tăng theo cấp số nhân) hà ng năm tổ chức nhiá»u ngà y há»™i hè ăn mừng được mùa. đặc biệt là ngà y Tết Nguyên đán, nhà vua cá» hà nh lá»… Tế Trá»i đất và dân gian nấu bánh chưng và bà nh dà y là m lá»… Cúng Trá»i đất.
Những bá»™ lạc da đỠở Châu Mỹ cÅ©ng có truyá»n thống tạ Æ¡n đấng Tạo Hóa vá» tất cả những gì há» có. Hà ng năm há» tổ chức ăn mừng 4 lần hoặc 6 lần vá»›i thịt hươu chứ không phải là gà lôi (turkey).
Ở Âu Châu, truyá»n thống tạ Æ¡n Chúa vá» những thu hoạch mùa mà ng đã được thá»±c hiện rất phổ biến tại nhiá»u nÆ¡i vá»›i những tiệc tùng, khiêu vÅ©, và đốt pháo bông và o Mùa Thu từ Những Thá»i Trung Cổ.
Ở Anh Quốc, Ngà y Lá»… Tạ Æ n xưa kia có tên là Harvest Festival (Há»™i Mừng được Mùa) được các nhà thá» cá» hà nh trên khắp nước và o ngà y Chúa Nháºt để đánh dấu mùa gặt hái tại địa phương chấm dứt. Táºp tục nà y lan qua Mỹ Châu bởi những di dân đầu tiên và tá»›i năm 1863, Harvest Festival được đổi tên là Thanksgiving hay Thanksgiving Day được tổ chức và o thá»i Ä‘iểm công việc mùa mà ng đã xong.
Hiện nay, ở Canada, Lá»… Tạ Æ n được tổ chức và o Thứ Hai cá»§a tuần lá»… thứ nhì trong Tháng Mưá»i. Ở Mỹ, Thanksgiving được chÃnh thức cá» hà nh trên toà n quốc và o Thứ Năm cá»§a tuần thứ tư trong Tháng Mưá»i Má»™t.
Thanksgiving Day còn có tên là Turkey Day và được Tổng Thống Roosevelt ký thà nh luáºt và o ngà y 26 tháng Mưá»i Má»™t năm 1941.
Nguồn Gốc Khác Nhau vá» Lá»… Tạ Æ n ở Hoa Kỳ
Trước đây, dân chúng Hoa Kỳ má»—i tiểu bang Ä‘á»u có má»™t ngà y cá» hà nh Lá»… Tạ Æ n Trá»i và cÅ©ng để nhá»› Æ¡n những thổ dân đã chỉ cách trồng trá»t cho những ngưá»i di dân tá»›i Mỹ Châu.
Ngà y nay, hà ng năm cứ đến Thứ Năm cá»§a tuần lá»… thứ tư trong tháng Mưá»i Má»™t, dân chúng Hoa Kỳ lại cá» hà nh Thanksgiving Day hay Thanksgiving. đó là Ngà y Lá»… Tạ Æ n và o dịp mùa mà ng chấm dứt tại Hoa Kỳ.
Có nhiá»u nhân váºt thá»i di dân ghi chép lại những ngà y lá»… tạ Æ¡n ở Mỹ Châu. Trải qua thá»i gian dà i xây dá»±ng Hợp Chá»§ng Quốc, các vị tổng thống đã ấn định những ngà y Lá»… Tạ Æ n và o những ngà y khác nhau và thưá»ng vá»›i mục Ä‘Ãch là để hà n gắn vết thương cá»§a Cuá»™c Ná»™i Chiến. Mãi đến năm 1941, Ngà y Lá»… Tạ Æ n má»›i được áp dụng chung trên toà n quốc Hoa Kỳ.
Nhóm Hà nh Hương Tị Nạn Tôn Giáo: The Pilgrims
Và o thá»i gian đầu má»›i tá»›i Mỹ Châu, Nhóm Hà nh Hương (The Pilgrims) dà nh riêng má»™t ngà y để ăn mừng sau mùa gặt hái và o năm 1621 tại Plymouth Plantation, Massachusetts.
Sá»± tÃch là và o ngà y 6 tháng ChÃn năm 1620, từ thị trấn Plymouth, Anh Quốc, 44 ngưá»i ly khai Giáo Há»™i Anh Cát Lợi dẫn má»™t nhóm 66 ngưá»i di tản sang Tân Thế Giá»›i Mỹ Châu) trên con tầu tên là The Mayflower. Bốn mươi bốn ngưá»i ly khai tá»± mệnh danh là “Thánh†(Saints), còn những ngưá»i khác thì há» gá»i là “Ngưá»i Lạ†(Strangers). Cuá»™c hà nh trình vất vả, có nhiá»u bất đồng, và kéo dà i tá»›i 65 ngà y. Khi trông thấy đất liá»n và o ngà y 10 tháng Mưá»i Má»™t thì đã có má»™t ngưá»i chết. Lúc sắp sá»a cặp bến, há» ký kết vá»›i nhau má»™t bản hợp đồng gá»i là Mayflower Compact bảo đảm sá»± bình đẳng và thống nhất hai nhóm. Há» kết hợp lại và tá»± mệnh danh là The Pilgrims.
Há» dá»± tÃnh định cư tại Virginia, nhưng sau đó, vì bão tố, há» phải đổ bá»™ lên má»™t nÆ¡i nay gá»i là Plymouth, Massachusetts và định cư ở đó. Mùa đông năm ấy, nhá» sá»± giúp đỡ cá»§a thổ dân Wampanoag cho thức ăn và chỉ dẫn cách trồng trá»t và săn bắt nên Ä‘oà n ngưá»i má»›i sống sót.
Năm sau, và o Mùa Thu, 1621, mùa mà ng thu hoạch tốt, Thống đốc William Bradford tuyên bố má»™t ngà y tạ Æ¡n. Khoảng 50 di dân tổ chức Harvest Festival (Há»™i Mùa Gặt) đầu tiên kéo dà i ba ngà y và há» má»i khoảng 90 thổ dân Wampanoag tá»›i cùng chung vui và bà y tá» lòng biết Æ¡n.
[img]http://vn.f1901.mail.yahoo.com/ya/download?mid=1%5f1312239%5fALSQCmoAAG%2foTs54WwdRqWb9isU&pid=1.5&fid=Inbox&inline=1[/img]
Ngà y Thanksgving đầu tiên:
Thống đốc William Bradford ghi lại ngà y ăn mừng nà y trong táºp Of Plymouth Plantation và dưới đây là và i hà ng trÃch dẫn:
Bấy giá» má»i ngưá»i bắt đầu thu hoạch số hoa mà u nhá» Ä‘em chất chứa trong nhà hay kho để dà nh cho mùa đông. Tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u đã phục hồi sức khá»e và má»i thứ đã có đủ. Má»™t và i ngưá»i Ä‘i xa; số ở lại thì Ä‘i câu cá và chia phần cho má»i nhà . Suốt mùa hè đó, há» không có thiếu thốn gì. Và bây giá» thì há» kiếm thêm chim chóc chứa và o kho vì mùa đông sắp tá»›i và nÆ¡i nà y thì chim chóc có rất nhiá»u. Ngoà i chim chóc, còn có rất nhiá»u gà rừng và nai v.v. HÆ¡n nữa, há» lại có má»™t số lượng thá»±c phẩm thu hoạch như là bắp (Indian corn).
Edward Winslow viết Mourt’s Relation và và i hà ng trÃch dẫn sau:
Mùa mà ng cá»§a chúng tôi Ä‘ang được thu hoạch, vị thống đốc cá»§a chúng tôi phái bốn ngưá»i Ä‘i bắt chim chóc để chúng tôi ăn mừng sau mùa thu hoạch do công lao cá»§a chúng tôi. Nhóm bốn ngưá»i đã bắt được chim chóc tháºt là nhiá»u có thể dùng hầu như cả tuần cho má»i ngưá»i. Và o lúc đó, trong những trò giải trÃ, chúng tôi thá»±c táºp bắn súng và có khoảng 90 thổ dân được má»›i tá»›i tham dá»± trong đó có cả Vua Massasoit. Chúng tôi vui chÆ¡i ăn uống suốt ba ngà y; má»™t nhóm thổ dân ra ngoà i săn bắt 5 con hươu (deer) Ä‘em vá» tặng cho thống đốc và các đội trưởng. . .
Nói tá»›i buổi Lá»… Há»™i được Mùa năm 1621 nà y, cÅ©ng nên nhắc lại chuyện má»™t thổ dân tên là Tisquanto hay còn gá»i là Squanto. Có lẽ Squanto là má»™t trong số Ãt ngưá»i đầu tiên được tiếp xúc vá»›i văn minh Âu Châu. Rồi, sau khi trở vá» quê hương để là m gạch nối giữa ngưá»i da trắng và da Ä‘á», thì anh lại bị đồng bà o anh coi là kẻ thù vì không chấp nháºn sá»± hợp tác cá»§a anh vá»›i ngưá»i da trắng. Tuy nhiên, anh vẫn kiên trì vá»›i thiện chà là m bá»›t Ä‘i những cuá»™c chém giết giữa ngưá»i di dân và ngưá»i da Ä‘á».
Khi ngưá»i Âu Châu má»›i tìm ra Mỹ Châu, Ä‘oà n thám hiểm đã tổ chức bắt cóc má»™t và i trẻ em bản xứ trong đó có Squanto Ä‘em vá» Anh quốc vá»›i mục Ä‘Ãch để dạy dá»— cho nói tiếng Anh là m thông dịch viên sau nà y. Squanto được trao cho má»™t giáo sÄ© nuôi rồi được theo các tầu buôn trở vá» Mỹ Châu.
Trở vá» Mỹ Châu, Squanto đã tìm cách vượt trốn khá»i vòng tay ngưá»i da trắng, nhưng rồi bị bắt và bị bán là m nô lệ trôi nổi khắp đó đây kể cả Tây Ban Nha và các bến cảng Châu Phi. định mệnh xui khiến, má»™t ngà y nà o đó Squanto lại xuất hiện ở quê hương cá»§a mình. Khi Ä‘oà n ngưá»i di dân đổ bá»™ lên Plymouth, Massachusetts và đang sắp bị chết đói thì Squanto xuất hiện cùng vá»›i má»™t số thổ dân ngưá»i Wampanoag. Há» mang theo thức ăn cho ngưá»i di dân và dạy ngưá»i di dân cách trồng trá»t và săn bắt. NhỠđó mà đoà n di dân đã sống sót qua mùa đông băng giá năm đó và có thu hoạch tốt và o Mùa Thu năm sau. Chẳng bao lâu sau đó, Squanto bị lây bịnh sốt rét và qua Ä‘á»i. Hiện nay ngưá»i da trắng và da đỠvẫn còn nhá»› Æ¡n Squanto.
Những Buổi Tiệc Tạ Æ n Khác Trên Mỹ Châu
Ngà y 23 tháng Năm, 1541, Francisco de Vásquez de Coronado cùng thổ dân Tejas tổ chức Há»™i Tạ Æ n tại Palo Duro Canyon, Texas để ăn mừng cuá»™c hà nh trình cá»§a Francisco Ä‘i tìm thấy thá»±c phẩm. Trong ý nghÄ©a tiệc mừng cá»§a ngưá»i Âu Châu tạ Æ¡n Chúa, ngà y nà y cÅ©ng được nhiá»u ngưá»i cho là đÃch thá»±c Ngà y Lá»… đầu Tiên Tạ Æ n Chúa ở Bắc Mỹ.
Má»™t tiệc mừng kế là tiệc mừng do Pédro Menéndez de Avilés tổ chức tại St. Augustine, Florida, ngà y 8 tháng ChÃn, năm 1565. Tiệc mừng nà y cÅ©ng được cho là Thanksgiving đầu tiên tại Mỹ.
Má»™t buổi tiệc khác cÅ©ng được cho là Lá»… Tạ Æ n đầu Tiên ở Mỹ Châu là bữa tiệc cá»§a Don Juan de Onate tổ chức ngà y 30 tháng Tư năm 1598 tại gần San Elizario, Texas.
Quốc Há»™i và Tổng Thống Ấn định Ngà y Tạ Æ n
Äêm Thứ Tư trước ngà y Thansgiving là má»™t trong những đêm báºn rá»™n nhất cho các quán ăn và quán nháºu bởi vì đó là đêm đầu tiên cá»§a các sinh viên trở vá» tỉnh nhà trong há»c kỳ.
Ngoà i tiệc tùng, nhiá»u thà nh phố như New York, Philadelphia, Houston, Detroit có tổ chức các tráºn đấu túc cầu (footblall) và các toán diá»…n hà nh thưá»ng kết thúc bằng toán diá»…n hà nh cá»§a các Ông Già Noel cho biết là Lá»… Chrismas đã khởi đầu.
Trong Cuá»™c Chiến Cách Mạng Mỹ Châu (Cuá»™c chiến chống Anh Quốc để thà nh láºp ra Hoa Kỳ), theo thưá»ng lệ, Quốc Há»™i hà ng năm ấn định má»™t hay nhiá»u ngà y lá»… tạ Æ¡n. Riêng tháng 12 năm 1777, George Washington đã tuyên bố má»™t ngà y tạ Æ¡n nhằm vinh danh tráºn đánh thắng Anh Quốc ở Saratoga.
Và o những năm lên là m Tổng Thống, Goerge Washington ấn định lại những Ngà y Lá»… Tạ Æ n.
Tổng Thống John Adams ấn định Thanksgivings và o các năm 1798 và 1799
Tổng Thống Madison ấn định Thanksgiving và o lúc kết thúc cuộc chiến, 1812.
Tại bang New York, thanksgiving hà ng năm được Thống đốc ấn định kể từ năm 1817.
Có má»™t số tiểu bang ở miá»n nam không nhìn nháºn những ngà y tạ Æ¡n như các tiểu bang khác. Tá»›i năm 1858 má»›i có 25 bang và 2 lãnh thổ nhìn nháºn Ngà y Lá»… Tạ Æ n.
Trong Cuá»™c Ná»™i Chiến, Tổng Thống Abraham Lincoln tuyên bố ngà y Thứ Năm cuối cùng trong Tháng 11 năm 1863 là Thanksgiving cho toà n quốc. Từ 1863, hà ng năm toà n quốc Hoa Kỳ Ä‘á»u cá» hà nh Lá»… tạ Æ n và o ngà y Thứ Năm cuối cùng cá»§a Tháng Mưá»i Má»™t. Nhưng tá»›i năm 1939 thì T.T. Roosevelt lại tuyên bố rằng Thanskgiving nên là ngà y kế ngà y Thứ Năm cuối cùng trong tháng 11 hÆ¡n là ngà y cuối cùng vá»›i mục Ä‘Ãch giúp cho thá»i gian mua sắm và o dịp Christmas được kéo dà i hÆ¡n. đỠxuất nà y không có tÃnh bắt buá»™c nên chỉ có 23 bang theo khuyến cáo nà y còn 22 bang khác không theo. Còn các bang khác, như Texas, đã ấn định cả hai tuần lá»… là ngà y Tạ Æ n.
Tá»›i năm 1941 thì Quốc Há»™i HK quyết nghị lấy ngà y Thứ Năm cá»§a tuần lá»… thứ tư trong tháng 11 là ngà y Thanksgiving. Ngà y 26 tháng 11 năm 1941, T.T. Roosevelt ký ngà y Tạ Æ n toà n quốc đó thà nh luáºt.
Khi Lá»… Tạ Æ n chấm dứt thì mùa nghỉ lá»… mùa đông truyá»n thống lại bắt đầu. đó là mùa mua sắm cho Lá»… Giáng sinh được khởi sá»± và o ngà y Thứ Sáu Ä‘en "Black Friday" ngay sau Ngà y Lá»… Tạ Æ n. Truyá»n thống nà y được thà nh láºp Ãt nhất là và o những năm 1930. Trong khi ngà y nhá»™n nhịp nhất vá» mua sắm vẫn là ngà y Thứ Sáu sau ngà y Thanksgiving thì ngà y có số lượng hà ng bán ra lá»›n nhất là ngà y Thứ Bẩy hay là ngà y 23 Tháng 12. Hầu hết các cá»a hà ng Ä‘á»u tăng số hà ng tồn kho cho mùa nghỉ tháng Mưá»i Hai và o ngay sau Ngà y Halloween, tháºm chà có khi còn trước cả ngà y vui đùa đó. Thứ Sáu sau Lá»… Tạ Æ n hay là Black Friday còn được coi như là ngà y Không Mua Gì Hết mà những ngưá»i phản đối không mua sắm gì vì há» cho đó là những thói quen tiêu thụ phà phạm cá»§a những nước Số Má»™t trên Thế Giá»›i.
Dầu sao thì Lá»… Tạ Æ n mở ra ở Mỹ Châu vẫn mang đầy ý nghÄ©a biết Æ¡n Thượng đế và Những Thổ Dân đã cứu giúp những vị Tiá»n Bối Hà nh Hương "The Pilgrim Fathers" những ngưá»i đã đặt ná»n móng cho Hợp Chá»§ng Quốc Hoa Kỳ.
Những hoạt động trong ngà y Tạ ơn
Lá»… Tạ Æ¡n là má»™t dịp để những ngưá»i trong gia đình và bạn bè gặp gỡ, cùng chia sẻ niá»m vui. Ở Mỹ, đây là má»™t ngà y lá»… quan trá»ng cá»§a gia đình và má»i ngưá»i có thể Ä‘i từ đông sang tây để gặp gỡ các thà nh viên trong gia đình. Kỳ nghỉ Tạ Æ¡n thưá»ng rÆ¡i và o "4 ngà y" cuối tuần. Dịp nà y phần lá»›n được tổ chức ở phạm vi gia đình, không giống như ngà y 4/7 hay lá»… Noel, tổ chức rầm rá»™ vá»›i sá»± tham gia cá»§a công chúng.
Ở Canada, lá»… Tạ Æ¡n diá»…n ra trong 3 ngà y cuối tuần và không được coi trá»ng như ở Mỹ. Và o dịp nà y, các gia đình Canada khó có thể tụ há»p vá»›i nhau, thay vì thế há» coi ngà y Noel là dịp để thà nh viên trong gia đình Ä‘oà n tụ. Thêm và o đó, lá»… Tạ Æ¡n tại Canada lại rÆ¡i và o ngà y thứ 2, nên ngưá»i Canada có thể ăn bữa tối Tạ Æ¡n và o bất kỳ ngà y nà o trong số 3 ngà y cuối tuần trước đó. Äiá»u nà y có nghÄ©a, há» sẽ ăn tối cùng má»™t nhóm há» hà ng trong 1 ngà y và má»™t bữa khác vá»›i nhóm khác và o ngà y hôm sau.
[img]http://vn.mg60.mail.yahoo.com/ya/download?mid=1_1312239_ALSQCmoAAG%2FoTs54WwdRqWb9isU&pid=1.3&fid=Inbox&inline=1[/img]
____________________________________
NNH Sk...
|
|