Những năm tháng đã qua ( Hồi ký )

[Tulip]

Hai chị em .

Ngày ấy chúng tôi là hai chị em con Dì , tôi nhỏ tuổi hơn Diệp nhưng vai lớn còn Diệp là con của Dì tôi , em ruột của mẹ tôi , chúng tôi cùng học một lớp , Diệp thì mới sang trường Sao Mai của tôi từ năm lớp 10 chúng cũng hay chơi chung , Diệp thì mạnh mẽ còn tôi....nói sao nhỉ....tôi chỉ là cô bé sống nội tâm mơ mộng , nhưng chúng tôi vẫn hay tâm sự với nhau là con của lính nên vận mệnh chúng tôi cũng như nhau trong thời điểm thay đổi đất nước .

Thời gian như cơn gió thoáng qua cửa sổ , chẳng mấy chốc tóc ai cũng đã phai màu . Hôm nay đã 35 năm....qua những lần kỹ niệm giải phóng đất nước ..ngẩm lại chuyện đời đã qua tôi cũng thấy ngậm ngùi , mổi một người đều có một số mệnh mà thượng đế đã an bài....có ai biết trước cuộc đời của mình đâu nhỉ.

Chúng tôi hai chị em ngồi bó gối với nhau trước sân nhà Diệp trong doanh trại của ba Diệp ở An Hải , gia đình tôi sau khi lỡ các chuyến tàu đi di tản đã về với gia đình Dì , Ba tôi thì cứ ngồi sửng sờ bàn luận chuyện với ba Diệp , Mẹ tôi và dì thì ngồi toan tính này kia , chỉ có tôi và Diệp tâm sự về nổi chia xa , nổi lo lắng không biết có còn gặp lại người yêu,người yêu Diệp ngày ấy là một sỹ quan không quân , còn tôi , người ấy cũng là cựu Học sinh Sao mai , ngày chia tay chúng tôi đã hẹn nhau tại nhà thờ đức bà Sài gòn....chờ nhau tại đó....khi ấy chúng tôi vẫn cố vạch ra những huyền hoặc sẽ được gặp nhau trong yêu thương mong nhớ , tôi và Diệp không ngờ đó là lúc mà chúng tôi sẽ chia tay người mình yêu thương mãi mãi và đó là ngày cuối cùng của tình yêu đầu đời của mình ra đi vĩnh viễn ....

Ngày 29/3 giải phóng hoàn toàn Đà nẵng , nhà Dì tôi lên những chiếc thúng ra biển đêm hôm đó , còn nhà tôi.... ba tôi vì sợ không an toàn cho đàn con nên không dám cho chúng tôi đi như thế, tôi và Diệp chia tay nhau không biết có gặp lại được nhau không.
Gia đình tôi đã ở lại Đà nẵng trong những ngày sóng gió , lo sợ tột cùng , không dám trở về cư xá ,chúng tôi đến nhà bác tôi trú nhờ . Ba tôi đi trình diện và đi luôn bỏ lại chúng tôi bơ vơ không tiền bạc, không nhà cửa , tôi lúc ấy là con thứ ....mọi chuyện như sụp đổ dưới chân không biết hướng nào cho cuộc đời của mình khi chỉ mới tròn 18 tuổi .....Mẹ tôi vì qua những cơn sóng gió đã như bị tâm thần không làm gì được chỉ biết ngồi khóc và nói lảm nhảm suốt ngày....sống với nhà bác tôi không thể ngồi ăn không , tôi đành theo Bác buôn bán vớ vẫn, kiếm tiền mua thức ăn phụ giúp trong nhà , nói làm sao hết nổi khó khăn ngày ấy , tôi cả đời không biết làm gì ngoài cắp sách đến trường có xe đưa xe rước mà bấy giờ phải theo Bác đi gánh chè bán trên những toa tàu chợ từ bắc vào nam....Chị tôi thì xấu hổ không dám ra đường chỉ có tôi vì không chịu nổi cái nhìn vì ăn bám nên đành nuốt nước mắt theo bác tôi qua những chặng đường kiếm sống....
Thế rồi qua một tháng....ngày 30/4 giải phóng Sài gòn tôi được tin nhà Dì vẫn còn ở lại SaiGòn....tôi nhảy cởn lên vì sung sướng...tôi sẽ gặp lại Diệp và Dì tôi và nhất là cả người ấy....

( Còn tiếp )

[Tulip]

Tôi tìm cơ hội để vào SG , lòng tôi như lửa đốt vì nghe nói người ấy vẫn tìm tôi , gia đình anh về mua nhà ở đường Trương Minh Giảng , không có cách nào để đi trong khi công việc mưu sinh hàng ngày vẫn cuốn lấy tôi ..các em còn nhỏ dại , tôi muốn điên lên về các dự tính của mình và đau khổ tột cùng, tôi không hiểu ngày ấy sao gia đình tôi không có khoảng nào để dự trữ , trừ một ít tiền ngân hàng đã bị mất hết , gia đình tôi đã lâm vào đừơng cùng và tôi thì ngay cả việc tiếp tục học cũng không thể thực hiện được....sự tuyệt vọng đã làm cho tôi nhiều khi nghĩ quẫn....tôi chỉ muốn chết quách cho xong nhưng vì tình thương yêu đối với bố , và lời hứa với ông là phải chăm lo cho mẹ và các em đã làm cho tôi cố vượt lên mọi khó khăn gian khổ , giấc mơ được gặp lại người mình yêu đã tăng thêm cho tôi hy vọng , là cứu cánh cho tôi sống được trong những tháng ngày đão điên đó .

Và rồi cơ hội cho tôi khi một bà bạn thân của mẹ từ SG về Đà nẵng tìm mẹ con tôi , bà biết gia đình tôi gặp khó khăn nên đã tìm về giúp đỡ cho gia đình tôi vừa vật chất lẫn tinh thần, Bác thật là một thiên thần trong cơn hoạn nạn của gia đình tôi , tôi rất biết ơn người bạn này của mẹ tôi , bà đã ôm tôi khóc và cho tôi đủ mọi thứ....Sau những ngày ở lại Đà nẵng để nhìn lại những gì hoang tàn còn lại sau cuộc chiến, Bác quay về SG . Tôi được theo Bác đi về đó để tìm gia đình Dì và cả gia đình của chú tôi , chú tôi hồi đó là Nghị viên của thành phố Biên Hoà , không biết chú có đi được không hay cũng bị đi cải tạo như Ba tôi. Lạy trời cho tôi gặp lại được bao nhiêu người thân yêu đó , hy vọng đang tràn ngập lòng tôi....mọi cực khổ và đau đớn cho thân phận mình bổng dưng tan biến hết.... tôi hân hoan đi theo Bác về SG , trên đường vẫn còn bao nhiêu dấu vết chiến tranh....bao nhiêu câu chuyện tan thương của cha con vợ chồng chia cắt và tôi đã ngộ ra rằng không phải một mình gia đình tôi , bản thân tôi mà cả một bầu trời thiên hạ .

( còn tiếp )

[Nguyen Ngoc Hai]

K/gửi chị TuLip!
Những ngày tháng "đau đớn như hiện nay" ai mà không khỏi bùi ngùi...
Câu chuyện của chị làm tôi nhớ lại cho những tháng ngày "xa xưa ấy"
Cứ cho "lên" tiếp đi nhé - để người đọc bớt đi nỗi trầm tư khi nhớ về cho ngày tháng xa xưa ấy...
Chào chị và mong...
NNH.

[PTH]

Đọc bài hồi ký của Tulip làm H rơi nước mắt, H hồi tưởng lại biết bao nhiêu
là kỷ niệm...buồn... và những chuổi ngày khổ cực....

Giống như anh Nguyên Ngoc Hai viết, tất cả đang chờ đợi " ngày xa xưa
ấý " của Tulip đây... Rất mong Tulip vào viết tiếp.

_________________
_____________________________________

[Mong Hoai]

Ờ, viết tiếp đi T, răng tự nhiên khựng rứa?

Đọc bài T làm MH thoáng buồn khi nhớ tới những ngày tháng ấy.

Tấc cả túm gọn chỉ trong 2 chữ "đổi đời" !!!

_________________

[Tulip]

Chúng tôi gặp lại nhau , nhà Dì không đi được cả Chú Tôi cũng thế , Dì tôi ở tạm nhà Dì K , là chị đầu của mẹ tôi đó là môt biệt thự rất lớn ở đường Võ văn Tần SG , tôi lớ ngớ vào chào hỏi Dì , tuy là Dì nhưng tôi ít gặp nên không thân thiết như Dì H của tôi ( mẹ của Diệp ) , vã lại lúc đó sao thấy ngại ngùng vô cùng , cái cảm giác của mình lúc ấy như ai nhìn mình cũng thấy thương hại nên tôi mặc cảm quá chừng....tôi gặp lại Diệp , hai đứa mừng rỡ ôm nhau chảy nước mắt , Diệp thì vẫn vậy , mới một tháng với trần gian thay đổi, tôi đả già đi với cuộc sống bon chen , còn Diệp thì vẫn đẹp vẫn vô tư như chưa hề có chuyện gì xảy ra....Chỉ có Dì tôi là lo lắng....tôi bàn với Dì về lại Đà nẵng để chị em có nhau vì mẹ tôi cũng đang cần có Dì , vả lại cả Dượng và ba tôi điều đi cải tạo , cuộc sống ở đất Sài gòn đầy bon chen thì làm sao sống cho nổi , Dì suy nghĩ....còn tôi....vội vàng đi gặp một người bạn để nhờ người đó chở đi kiếm người ấy , Việt là bạn chung với tôi và người ấy, gặp nó tôi đứng khóc....sau đó , tôi đòi nó chở đi tìm nhà của người ấy, cho dù nó bảo hình như Gia đình T đã di tản sang Mỹ rồi....tôi hoàn toàn sụp đổ trước tin sét đánh đó nhưng cô vớt vác rằng, anh ấy vẫn chờ đợi tôi tại nhà thờ Đức bà cho dù có chuyện gì xảy ra.... người ấy vẫn đợi tôi ....phải đợi tôi......

Kiếm cái xe đạp cà tàng Việt đèo tôi đi đến đường Trương minh Giảng địa chỉ mà người ấy đã đưa cho tôi khi chia tay.... tôi đã lầm thầm cầu nguyện....đừng đi nhé....đừng đi....hãy đợi tôi.... vì tôi và vì tình yêu của chúng ta....hãy đợi tôi....
Nhưng đúng là ông trời đã không cho tôi duyên phận này , anh ấy đã đi theo gia đình trên chuyến tàu ngày 29/4....Vậy là hết ....tình yêu của tôi....ước mơ của tôi....cứu cánh của cuộc đời tôi đã tan tành theo mây khói....tôi tưởng chừng quỵ xuống chân Việt....Nó nhìn tôi ái ngại, an ủi ..
Theo nó đi về tôi như ngưòi không hồn....mọi dự định của tôi đã trở thành con số không .....

Tôi và Diệp hai đứa đều chịu những mất mát về tình cảm , ngưòi yêu của Diệp cũng Di tản, khi vào Sài gon anh ta có gặp lại Diệp, , anh ấy rủ Diệp đi nhưng vì gia đình Diệp không đi nên cũng đành chia tay....tối đến hai đứa tôi ra sân thượng nhìn lên trời tâm sự và khóc cho mối duyên đầu không thành của mình....lo lắng cho tương lai sau này của gia đình ,hai đứa tôi tâm sự suốt đêm....nhắc lại thời hoàng kim ngày xưa mà tiếc nuối...nhớ trường , nhớ lớp , nhớ nhà cũ , nhớ Ba mình đang chịu những gì mình không thể biết...tất cả như một giấc mơ khủng khiếp thoáng chốc ập vào chúng tôi tan nát .
Rồi thì tôi cũng trở về Đà Nẵng trước còn gia đình Diệp sẽ về sau , tôi về nhà trong tâm trạng chán chường , không còn tha thiết gì nữa , một số tiền lớn mà các bạn của mẹ và Thím tôi cho về làm vốn, tôi đưa cho mẹ , các em tôi còn nhỏ ngơ ngác giữa đời như thế này, nhìn chúng, tôi không chịu nổi....rồi một hôm tôi nghe chị bên cạnh nhà nói :

_ H à , mi có biết em mi đi kéo xe ba gác không ??? còn thằng K thì theo bạn đi đổ nước chè đó...

Trời ơi ! chắc tôi chết mất... Tôi hoảng hốt đi tìm chúng nó, thì ra thấy gia đình như vậy hai đứa em trai của tôi đã đi kiếm tiền bằng cách ấy....tôi đã khóc không còn nước mắt. Tại sao lại cho gia đình tôi gặp những điều đó ?? tôi oán hận mẹ tôi ,cũng vì bà mà gia đình tôi nên nông nổi như vầy ....
Ba tôi là một sỹ quan của bộ tổng tham mưu QĐ , ông đã biết trước và đã lo cho chúng tôi vé máy bay đi SG vào những ngày 20 / 3 nhưng mẹ tôi vì tiếc những gì tích cóp tại Đà nẵng và cứ lo sợ không biết vào Sg có sống nổi không ? và lý sự chính trị với ba tôi về thời cuộc nên cứ kéo dài ngày đi cho đến khi không thể lên máy bay được , vì đã quá trể..Âu cũng là số mệnh và ông Trời đã thử thách gia đình tôi trong cuộc đời này.

Tôi đi tìm hai đứa em và mắng cho chúng nó một trận , la em nhưng hai hàng nước mắt của tôi cứ chảy dài xuống đất....dù gì nó cũng muốn tốt cho gia đình thôi nhưng chúng nó còn quá nhỏ nếu không học hành thì tan nát hết cuộc đời , tôi nói :

_ Chị đã không đi học nữa để lo cho các em thì các em phải đi học lại , không được đi làm những việc đó , có hiểu không ??

Nói thì nói, nhưng cuộc đời vẫn là những cay đắng không nguôi , mang tiếng con của nguỵ quân, nguỵ quyền, ngày ấy chúng tôi không thể làm gì được.... Trong lúc đó chính quyền đang thúc đẩy đi kinh tế mới thì sẽ để cho gia đình tôi đoàn tụ , mẹ tôi hy vọng....một tia sáng loé lên cho gia đình tôi ??

( Còn tiếp )

[ThuSinh]

Hãy phấn chấn lên em ạ! Ký ức của em rồi sẽ tuôn trào ra dưới ngòi bút thật xúc tích và truyền cảm. Anh cầu chúc cho em nguyện uớc sẽ thành hiện thực.
Thân mến,
ThuSinh

_________________
Trói gà không chặt!
Nếu không thi đỗ thì chưa hà rầm.

[Tulip]

Cám ơn ThuSinh nhé , Chỉ là những hồi ức ngày xưa ...
TH

Và rồi Gia đình Dì cũng trở về lại Đà nẵng , Dì tôi còn một ít lưng vốn nên mua về một số quần áo trẻ em để bán , vì không quen buôn bán nên đem đi bỏ chợ ai cũng trả ép , sợ lổ vốn nên Dì bảo Tôi và Diệp đi ra chợ để bán , vậy là Hai O thiếu nữ cả đời không biết kinh doanh bổng dưng thành dân chợ trời .
Tôi mạnh dạn rủ Diệp :

_ Kệ , cứ ra bán đại , đừng sợ nếu họ đuổi thì mình chạy

Hai đứa xách túi hàng và vài tấm nilon ra Chợ Cồn trải xuống ven đường bày hàng ra bán , người ta rao bán rộn rịp, còn hai đứa tôi ngày đầu tiên mắc cở nên đội cái nón kéo sụp xuống để che mặt....
Lóng nga lóng ngóng cả mấy ngày như vậy chẳng bán được cái gì cả , còn tốn tiền cơm hàng cháo chợ ....Tôi khuyên Diệp cứ kiên nhẩn rồi từ từ mình cũng bán được , vài ngày sau đả quen dần và hết mắc cở, tôi và Diệp ngoài bộ dạng xinh xắn ra cũng cố uốn năm tấc lưởi , tán dốc với mấy chú bộ đội đang mua quà về thăm quê để bán cho hết hàng , thỉnh thoảng bị đuổi chổ ôm hàng chạy có cờ ..chúng tôi hai đứa ôm bụng cười ra nước mắt , không hiểu tại sao mình lại có những ngày như vậy .
Chúng tôi buôn bán như vậy không được bao lâu nhưng phải ngưng vì không có lời.

Và rồi chính sách đi kinh tế mới được thông báo, Mẹ tôi và Dì bàn nhau đi kinh tế mới để cho Bố tôi và Dượng được về , nhà tôi và nhà Dì đều mất nhà , nhà tôi ở Cư Xá còn nhà Dì ở trong doanh trại của dượng , nên đổ đạc , nhà cửa bị mất cả , chúng tôi chẳng còn gì ngoài mấy túi xách đựng vài ba bộ đồ vì vậy cả hai gia đình quyết tâm đi kinh tế mới ở Tây Nguyên để có thể được cấp nhà cửa ruông vườn sinh sống ổn định , người ta đã đem về Đà Nẵng những củ khoai mì , khoai lang to tướng để chứng tỏ cho dân di cư thấy rằng đất lành chim đậu . Diệp và Chị Tôi là hai người con lớn nhất trong nhà phải đi trước nhận đất và làm trước các thủ tục để 6 tháng sau toàn thể gia đình mới có thể lên trên đó an cư lạc nghiệp .

Tôi và Diệp lại chia tay nhau tôi nói :

_ Cố lên , cố lên nhé , TH sẽ đi sau , giờ còn phải đi kiếm sống và để sắm sửa thêm cho gia đình khi đi lên đó .

Hôm đó Diệp và Chị tôi ra đi mà không biết rằng có bao nhiêu thay đổi , bao nhiêu khó khăn đang chờ đón phía trước . Tôi ở lại hàng ngày đi buôn bán với Dì tôi , Dì tôi là một người hiền lành chịu thương chịu khó , Dì sống rất tình cảm , tôi và Dì hợp nhau còn hơn mẹ tôi , nói tóm lại là người tôi rất thương và quý trọng , Cứ hàng ngày 3 giờ sáng Dì ra nhà gọi tôi đi ra ga Đà Nẵng với Dì chờ Tàu Bắc Nam , hai Dì cháu đổi tiền Bắc , tiền Nam , mua bán loanh quanh, đường , sửa , áo quần đủ thứ nghĩa là mua được cái gì bán cái ấy miễn là được vài ba đồng lời , đến 7 giờ sáng hai chúng tôi ra về , tôi còn phải gánh chè ra chợ Tam Toà cho mẹ , lúc này mẹ tôi đã tỉnh trí lại một chút và bà buôn bán theo cách của Bác tôi .
Nói lại Bác tôi....lúc ấy sợ liên luỵ với nhà tôi nên đã bán nhà đi Đà lạt để sống , nhà tôi lại bơ vơ không nơi nương tựa , cũng may gặp được bà vú đỡ đầu cho mẹ tôi ở Tam Toà , bà thương xót nên đem về cho ở tạm bên hè nhà Bà , là nơi làm kho Mắm và nước mắm của bà . Đó là một cái chái lụp xụp , nhà không ra nhà , kho không ra kho ,nhìn lên thấy cả bầu trời đêm phía trước , bên hông nhà là một cái cống lớn hôi rình chảy ra biển Tam Toà , thôi cũng kệ ,có nơi chui vào chui ra là cũng quý lắm rồi ,còn biết bao nhiêu người màn trời chiếu đất , tôi ban ngày phải làm cá cho bà Vú , bà làm mắm cá chuồn , mắm thính , nước mắm, mắm ruốc ...cứ làm sạch 100 con cá chuồn là được mấy đồng , tôi ngồi khúp cả lưng hai tay đau rát vì tanh cá , tối đến lại đi theo Dì ra Ga mua bán , cuộc sống tôi cứ điên cuồng quanh quẩn suốt ngày với những công việc để cố gắng dành dụm tiền đem đi kinh tế mới vì tôi biết chắc ..nơi đó sẽ là nơi ..đầy thử thách và khó khăn muôn vàn.

( còn tiếp )

[Tulip]

Miền Đất Hứa

Thông báo của Phường cho chúng tôi biết ngày đi đã gần kề , những băng rôn chào mừng , những chương trình văn nghệ diễn ra tại nơi tôi ở để ủng hộ ngày ra đi của những gia đình đầu tiên thực hiện chính sách của nhà nước , ra đi xây dựng vùng kinh tế mới .

Tôi dù đã chuẩn bị từ trước vẫn thấy nao lòng , cay mắt , nhưng vẫn cố gắng vui vẻ để cho Mẹ và các em tôi đỡ sợ , Tôi tự hứa với lòng rằng không nghĩ gì cả chỉ tâm nguyện lo cho ba , mẹ và các em được sum vầy no đủ là tôi mãn nguyện rồi , Tôi mượn chiếc xe đạp của con trai bà Vú đạp một vòng thành phố Đà Nẵng thân thương của Tôi , nhìn lại những con đường chúng tôi đã từng đi qua , đứng lại trước cổng Trường Sao Mai mà tôi đã trải qua bao tháng ngày của thời cắp sách, lòng tôi đau nhói ...Cổ viện Chàm vẫn im lìm cổ tích , như muốn nói với tôi bao lời thổn thức chia xa , , tôi đạp xe về đường Trưng Nữ Vương , đường về nhà tôi.... Cư Xá....Có biết bao lần tôi đi học về , có khi xin , có khi trốn ,chú tài xế hay đưa đón tôi đi học , để được ôm cặp thả bộ về nhà....cái cảm giác được đi bộ nó mới thoải mái làm sao , đi với bạn bè suốt con đưòng về nhà để tán dóc với nhau chuyện này chuyện kia , để được mấy chàng lẻo đẻo theo sau như "ngày xưa Hoàng Thị "

Em tan trường về , Anh theo Ngọ về ....

Tôi cứ đi miên man lần cuối để nhìn lại những gì đã qua trong cuộc đời Tôi, tại Thành phố đã 18 năm nuôi tôi khôn lớn....Cái gì xảy ra mà làm cho cuộc đời tôi đão điên vậy nhỉ ??? Tôi nghĩ không ra , tất cả như một cơn ác mộng mà tôi không bao giờ muốn thấy .

Diệp sau khi lên lao động tại Daklak , chỉ ở được có hơn 2 tuần sau đó chịu không nổi bèn trốn trở về nhà , vì vậy Dì tôi không đi nữa , Diệp sau khi về lại Đà nẵng không có tôi để buôn bán chung với nhau nên cô ấy xin vào ngồi caissière cho quán cà phê SaPa nổi tiếng ngày ấy ở đường Độc Lập , mổi đứa chúng tôi đã có một cuộc sống riêng , và tôi phải theo gia đình đi về miền đât hứa....

( còn tiếp )

[Tulip]

Có khoảng 10 chiếc xe Ca loại 50 chổ ngồi chở chúng tôi ra đi , thời khắc đã đến , Chúng tôi chia tay nhau ngậm ngùi khôn tả , cả Hai vợ chồng Chú tài xế của Ba tôi cũng đến , đem cho chúng tôi một ít vật dụng , một tạ gạo , đường , sửa , bột ngọt , nuớc mắm , một ít tiền chú dúi vào tay tôi , tôi nghẹn ngào không nói thành lời , Chú cũng cực khổ đi xe thồ cũng không có bao nhiêu tiền nhưng cảm thấy tấm lòng của Chú với chúng tôi lớn lao quá làm tôi muốn khóc.. mổi ngưòi thân một ít quà ..chúng tôi ra đi trong tâm trạng nặng nề ..Tôi ngồi vào xe , chọn chổ sát cửa để có thể nhìn ngắm mọi cảnh vật mình đi qua.., đầu óc trống rổng tôi ngồi im lặng chẳng biết mình sẽ đi đến đâu . Xe qua mọi nẻo đường , tôi thấy những người dân đã hồi phục lại cuộc sống , ai ai cũng tranh thủ để lo lắng cho gia đình trong lúc khó khăn nhất của cuộc đời này .

Đến chiều tối , xe đến ngã ba Thành , Ninh Hoà ,thành phố Nha Trang , chúng tôi ở lại một đêm vì tình hình an ninh không cho phép chúng tôi lên Daklak , ngủ vạ vật trên xe , cả Đoàn xe bao nhiêu người nằm , ngồi , ra đường cái , trên xe , một mùi thối bốc lên từ những cá nhân phóng uế bừa bãi , Tôi ngồi trên xe không ngủ được , quạt cho các em khỏi muổi , 5 đứa em của tôi lăn quay trên xe không nghĩ ngợi ,không lo lắng , chúng vô tư và còn quá nhỏ để biết rằng những gì đang chờ đợi phía trước

Sáng hôm sau xe khởi hành , tôi vội mua cho mẹ và các em một ít xôi ăn cho chắc bụng , chúng tôi đi lên Tây nguyên nắng gió bằng cặp mắt e dè , lo sợ ..con đường đi nhỏ hẹp nằm trên quốc lộ 26 qua đèo Phượng Hoàng giữa Nha trang và Daklak , con đèo ngoằng nghèo , gắp khúc là một trong những con đường Đèo nguy hiểm nhất Việt Nam , hai bên là vực sâu hun hút , bao nhiêu tai nạn đã xảy ra nơi đây , chúng tôi vừa đi vừa cầu nguyện cho đến nơi bình an vô sự ..hai bên là rừng núi , thỉnh thoảng một vài cái nhà sàn của dân bản xứ thấp thoáng sau những bụi tre già , con đường hun hút , đâu là điểm đến của mình đây ???
Chỉ là hai lằn xe như hai con đường mòn , chung quanh là rừng , một màu xanh ngắt , thăm thẩm không một bóng người ,
nhà dân . Một vài người trên xe đã oà ra khóc nức nỡ ..con đường mới của
mình đây sao ?

Chiều tối , xe dừng lại đến nơi rồi , Tôi nhìn quanh ..chẳng có nhà cửa , chẳng có đèn đóm chẳng có gì cả ngoài một vài túp lều tranh được dựng tạm không biết của ai ? Chúng tôi được lịnh xuống xe , chia ra mổi nhà tự túc vào những lùm tre trước mặt che vội những tấm ni long lên để trú tạm ..Trời ơi chẳng có gì để cho chúng tôi ở , làm sao đây ? Rồi chị tôi chạy ra với một người đàn ông ( sau này là anh rể của tôi ) thì ra vì người này mà cho dù cực khổ chị cũng không về , nếu chị trốn về với Diệp thì có lẽ gia đình tôi đã không đi , Tôi nhìn anh ta , đó là một người khó thiện cảm ..tôi không hiểu vì sao chị Tôi lại ưa được . có lẽ anh Ta là một lao động giỏi ?? Chị tôi nói :

- Mẹ à , nhà mình ở tạm vậy đi , con đang làm nhà nhưng chờ đổi công mới xong được.

Mẹ tôi thẩn thờ không biết xoay sở gì được cho gia đình , chung quanh là rừng , thỉnh thoảng vài tiếng tắc kè vang lên xen lẫn tiếng rú của một con vật nào đó , chúng tôi nhóm lửa chung quanh để cho thú rừng khỏi đến , cái cảm giác này mãi mãi theo tôi suốt cả cuộc đời còn lại.

Ngày hôm sau , tôi và mẹ đi theo chị đến chổ mà họ phân cho chúng tôi , mổi một hộ được 1000m2 , tranh tre vẫn còn đầy , chị tôi mới làm được có cái sườn nhà , cỏ tranh vẫn còn um tùm , tôi và mẹ đứng sửng sờ nhìn nơi ở mới mà ngao ngán , đành chịu vậy phải ra sức thôi không còn đường lui nữa rồi , tôi và mẹ bàn nhau phụ giúp để mau chóng làm xong nhà cho dù chỉ là một túp lều tranh bé nhỏ

( còn tiếp )

[Tulip]

Tôi , mẹ , chị , anh rể , và một vài người bạn của anh ấy đi lên rừng cắt tranh , tre ,về để lợp nhà, Tôi lấy một cái áo Lính của Ba mặc vào độn thêm cái khăn lông vào vai đi theo họ lên núi , từ nhà đến nơi lấy tranh tre cũng phải hơn 6 cây số đường bộ , mấy anh trai thì chặt tre , còn chúng tôi cắt tranh , vì không quen nên những đám cỏ tranh già cào xướt cả hai tay và mặt tôi bỏng rát , cái gì đây nhỉ ...?? tôi thấy mình thật là kinh khủng nhưng phải cố thôi , bó hai bó tranh thật chặt tôi đưa vai , đau quá , tôi bèn lấy cái khăn lông đem theo kê vào vai để gánh , nhưng càng kê càng thấy khó mà di chuyển, bởi tôi phải cân bằng đôi gánh trên con đường dốc xuống núi , tôi cứ chập choạng gánh lên gánh xuống như thế để đi xuống , đường đi lại khó bởi gai góc , cây cối , tôi ngã lên ngã xuống , nhìn sang thấy Mẹ tôi cũng tình trạng như thế tôi ứa nước mắt vì thương Mẹ , Bà muốn cố gắng cho Ba tôi được về , cái viễn ảnh đoàn tụ này làm cho gia đình tôi cố phấn đấu , Tôi nói Mẹ :

- Thôi cố đi mẹ người ta làm được thì mình làm được .

Nhưng cái khổ của thể xác không bằng cái tinh thần , một vài người thuộc gia đình nông dân họ thấy chúng tôi là vợ con của những người đi học tập họ càng nói đâm xỉa vào chúng tôi .

_ Ừ , những ngữ đó ăn trắng mặc trơn quen rồi làm sao biết khổ...
rồi là... đáng đời cho bọn ác ôn ..v..v..đủ chuyện.

Tôi im lặng , như không nghe , không thấy , không quen ...việc của mình , mình cứ làm ...rồi thì chúng tôi cũng làm xong được căn nhà tạm.



Nhà tôi y hệt như thế này năm 1976

Mấy Mẹ con tay chân sưng vều , những con vắt lâu năm trong rừng tha hồ hưởng một chút mùi thơm thành phố , hai vai của tôi đã chịu được sự nặng nề của những bó tranh và khoảng hơn 10 cây lồ ô , một tháng trời , tôi đã quen và đã biết cách đi rừng , mang giày bảo hộ buộc túm hai ông quần , áo tay dài , khăn quấn cổ , đổi mũ trùm xuống hai tai , vắt rừng Tây nguyên kinh khủng, hút chổ nào khi lấy ra là máu nhoè nhoẹt .

Làm xong nhà chúng tôi mới cuốc khu vườn của mình , đó là những thời gian rảnh còn hàng ngày chúng tôi những lao động chính phải ra đồng làm việc tập thể , mổi lao động phải gánh 5 sào ruộng hoặc đât , nhà tôi 5 nguời phải làm đến 2 mẫu 5 bằng tay chân , thật là kinh khủng .
Ngày đâu tiên xuống ruộng , tôi lội bùn để gieo hạt hoặc cấy , vì phải xăn quần lên nên một con đĩa to bằng cán cuốc bám vào chân , tôi thấy đau nhói thì nghe cô bé bên cạnh nói chị bị đĩa bám kìa , tôi hoảng hồn chạy thục mạng, cố để cho con đĩa kia rơi xuống nhưng nó càng bám chặt , tôi gào khóc lên vì sợ , vậy rồi mấy bà già thấy tội nghiệp quá nên kéo tôi lại rứt con đĩa khổng lồ đó ra.. ..những con đĩa rừng lâu năm không có hơi người nên thật ghê sợ , tôi chưa hoàn hồn , ngồi trên bờ đê khóc .
Và rồi cơ hội cho tôi khi vị trí thư ký của thôn chưa có , một anh hội trưởng đoàn Thanh Niên gọi tôi về để làm sổ sách , bảng chấm công v,v..

Còn tiếp

[Tulip]

Tôi đi làm tập thể buối sáng ,còn buổi chiều ra Thôn làm sổ sách .

Rồi chiến dịch thanh niên đi lấy hom sắn và dãi khoai lang về cho dân trồng sau khi làm đất . Ba giờ sáng kẻng Thôn đã đánh , để tập trung mọi thanh niên đi làm nghĩa vụ với bà con , chúng tôi Đoàn Thanh Niên khoản 50 người đem theo vài chiếc xe bò , còn là những quang gánh ra đi từ Thôn ,chúng tôi đi vào căn cứ địa của Dân bám trụ trước năm 75 , nằm sâu trong núi , trong các hang đá to lớn như những bức tường thành kiên cố khoảng 25 cây số đi bộ , Dân chúng ở trong những hang sâu tránh Bom Mỹ , theo quân giải phóng , những cái hang này chứa khoản cả ngàn người , Họ trồng trọt và sinh sống tại đó , đăc điểm dân ở đó ai ai cũng thâm thấp , lưng còm , mắt thì lem hem , có lẽ phải sống trong cảnh tối tăm của các hang sâu nên lâu ngày Họ trở nên như vậy .
Chúng tôi đi đến trưa thì tới địa điểm , mệt nhoài ,vừa đi ,vừa thở , cố gắng lấy cho sớm để về nhà không thôi đêm đến thú rừng ra thì chết , Chúng tôi tranh thủ ăn trưa , tôi bới đi một ít cơm độn khoai mì , những lát mì khô mẹ tôi đi đổi từ những cái áo hay quần cho đồng bào dân tộc , một cái áo được một gùi mì khô loại mốc meo , khô cứng , chúng tôi cứ nói đùa là:

_ Mẹ đổi cái gì mà lấy toàn khoai mì ném chó , chó cũng chết ..

Nhưng ngày ấy , chưa có mùa màng , Tạ gạo mang theo ăn phung phí những ngày đầu , sau này chính quyền trợ cấp cho mổi lao động một vài ký ăn không đủ chúng tôi bèn phải độn khoai lang , khoai mỳ , bobo ....
thức ăn thì chỉ là rau lang , rau tàu bay , măng rừng , nấu với một chút nước ruốc, và bột ngọt , có khi chẳng còn rau , tôi đành lấy muối hột xào sơ qua với dầu ăn , ớt , bột ngọt cho có chút cay , chút mặn để đưa cơm , mà sao ngày ấy khổ cực như vậy lại thèm ăn kinh khủng , một nồi cơm độn khoản 70% khoai mà chỉ một loáng đã hết vèo , nhìn các em ăn một cách thèm thuồn mà xót xa chi lạ .
Tôi ăn vội một ít , mệt nuốt chẳng trôi , rồi đi theo Đoàn tập trung để về nhà kẻo tối , khi đi còn hùng dũng , ca hát vang rừng , nào là tiếng đàn ta lư , cô gái vót chông.. v..v.. Khi về, ai cũng mệt mỏi nên đoàn nguời cứ im lặng đẩy xe , tôi cứ lếch thếch theo sau , đau chân đên tê dại tôi cứ xa dần Đoàn người , cuối cùng tôi đành ngồi thụp xuống đường muốn ra sao thì ra , mấy anh bạn gần nhà nhìn quanh không thấy tôi ,vội kêu Đoàn nguời dừng lại , anh tổ trưởng kiếm tôi , thấy tôi ngồi khóc vì đi không nổi bèn kéo tôi và nói mấy người kéo xe bò cho Tôi ngồi lên để đưa về , Tôi ngại quá không dám , anh tổ trưởng bèn nạt :

_ Thôi bà nội ơi , leo lên đi , kẻo chiều tối mà đi lẻo dẻo vậy cọp nó vồ mất xác đó...( nguyên văn )

Mấy anh thanh niên đẩy xe bò , cả tôi và cả đám rau lang vừa mới lấy giống ... đến tối mịt mới về đến nhà.
Đó là lần đầu tiên tôi đi bộ mấy mươi cây số .Hôm sau tôi lên cơn sốt không đi làm nổi, hai chân sưng lên như chân voi , bứơc xuống giường chân không còn cảm giác là gì nữa , tôi không đi được , như liệt cả đôi chân, tôi thật sự hoảng sợ và không biết mình đang bị bịnh gì ,chỉ thấy nó sưng , đỏ như máu bầm lan dần lên thấu đầu gối , mẹ tôi hoảng hốt không biết làm sao để đưa tôi đi Bệnh viện nên đi kiếm y tá, họ cũng không hiểu, sau đó có một bà Lang đến xem và nói tôi bị chứng Phong huyết chận , nếu phong chạy lên tim sẽ chết , bà xem và nói sẽ lể giác cho tôi để cho máu phong hàn ra ngoài thì mới khỏi bịnh , may mà mẹ đem theo một ít kháng sinh , kháng viêm , một ít dị ứng , bà cho tôi uống kèm theo bà lang lể cho tôi ,hai tay thoăn thoắt bà dùng mảnh chai đâm vào chân tôi , từng dòng máu bầm đen chảy đầy hai chân thật ghê , tôi xây xẩm cả mặt mày , sau đó bà dùng gừng tươi giã nhỏ trộn với rượu xát lên đôi chân của tôi và bảo tôi nằm nghĩ..
Ơn trời vài ngày sau tôi hết sốt , chân xẹp xuống và băt đầu đi chập chưởng được vài bước , Hú hồn , thật kinh khủng , không biết vì thuốc của mẹ tôi hay vì bà Lang lể giác mà tôi đã khỏi được cơn bịnh quái ác đó

(còn tiếp )

[Tulip]

Rồi thì Chị Tôi đi lấy chồng , chỉ là một bửa cơm của hai gia đình với nhau và sự chứng kiến của đoàn Thanh niên , Chị tôi ra riêng và Me tôi lại phải sớt chia cho Chị một nữa gia tài ít ỏi của mình , còn Tôi phải đảm nhận lo cho 5 đứa em còn lại , Chúng tôi đi ra rẩy làm , sau hai tháng trời chúng tôi đã biết cách làm đất , chẳng bù hồi đầu tiên không biết ,mấy mẹ con xoay quanh cả ngày chỉ làm được bằng cái bàn con , tại cứ ngồi mà lượm từng cọng rể tranh , nghĩ thật là buồn cười .

Ban ngày đi làm và ban đêm thì đi họp , chúng tôi những thanh niên cảu phong trào xây dựng vùng kinh tế mới cố gắng đưa phong trào lên cao để xây dựng đất nước.. rồi kiểm điểm , phê bình , Thanh niên , Nông Hội , Mẹ Chị đủ cả , Tôi vẫn bị kiểm đỉêm mổi khi chia công , Họ cho rằng Tôi lao động không đủ để nhận những ngày công đó , chỉ vì nữa buổi lao động trí óc , Tôi xin nghĩ làm ở Thôn và làm đơn xin đi học khoá Nữ Hộ sinh , vì trạm xá chưa xây dựng nên dân chỉ sanh đẽ bằng cách đỡ của mấy bà lang vườn , và mẹo của những người Dân tộc thiểu số bày cho , nhiều khi những ca nguy hiểm lại phải cáng ra Tỉnh đến mấy chục cây số mới có xe đưa đi .

Lý lịch của tôi đã ký , '' Chỉ biết Cha là sỹ quan ngụy đi cải tạo , còn ngoài ra không biết gì cả " . vậy là tôi không có cơ hội để đi học cho dù đã đi đến tận cùng của cuộc sống , Tôi phải làm gì đây ngoài lao động là vinh quang ? Tôi và Mẹ thấp thỏm trông chờ tin của Ba tôi , nhưng mọi việc đều im lắng và khi không còn hy vọng gì nữa thì chúng tôi nhận được thư của ông từ Ba Vì , Sơn Tây ..Ông đang học tập tốt và nói với chúng tôi cố gắng mua vài con heo để nuôi và một chiếc Xe Đạp mà đi lại , Đọc thư ông mà Tôi và mẹ đều khóc , bởi rằng cái tưởng là rất đơn giản và bình thường thì đối với Tôi ngày ấy thật là xa xỉ , làm gì có tiền để mua , nhưng Tôi không dám viết cho Ông hay , chỉ nói với Ông là Chúng tôi đã sống rất tốt , và đang trông chờ ngày về của Ông .

Một hôm . Tôi được điều ra Thôn để học cách khai và làm hộ khẩu cho dân dưới sự chỉ đạo của một nhóm Công an ở Tỉnh về , suốt buổi học tập Tôi cứ bị chiếu cố bởi một ông sỹ quan hơi lớn tuổi một chút , to cao . Ông ta cứ nhìn chằm chằm vào tôi rồi sau buổi học Ông theo tôi về nhà , Tôi hỏi
_ Chú theo tôi làm gì vậy ..
Ông ta nói :
_ Anh muốn về nhà Má và em cho biết
Ôi trời , Tôi chịu không thấu , đó là một người Dân tộc Nùng , quê ở Cao Bằng , Ông ta cứ theo Tôi suốt thời gian học và đem cho nhà tôi nhiều thứ nhu yếu phẩm , mẹ và tôi không nhận nhưng Ông ta cứ ngồi mãi không đi , tôi thì cứ trốn nhà này sang nhà khác , các em của tôi đặt tên cho Ông ta là " Ông Trư " bởi ông có cái mũi to như Trư bát giới , Tôi thật ghét bởi vì sự đeo đuổi quá đà của ông ấy nhưng chúng tôi sợ nên không dám nói gì cả ngoài đi trốn

Ông ta bảo với tôi rằng , Ông yêu tôi từ phút giây đầu tiên nhìn thấy , ông muốn cưới tôi , ngày đó chức vị đại uý Công an rất lớn và uy quyền , Tôi nói với ông rằng Tôi không muốn bởi ..
_ Tôi là con sỹ quan ngụy đi cải tạo còn Ông ta là sỹ quan Công an làm sao có thể đến với nhau được , Tôi không muốn gây rắc rối thêm cho gia đình tôi nữa
_ Ông ta cứ một hai là nếu Tôi đồng ý thì Ông ta sẽ xin phép , nếu không được Ông Ta sẽ bỏ nghành để được ở bên tôi

Tôi quá sợ hải vì vướng vào chuyện mà tôi không thích , Mẹ tôi thì càm ràm là đã đến nơi này rồi mà vẫn còn không hết chuyện phiền toái , lấy cũng không được mà không lấy cũng không được , nhà thì đói lên đói xuống từng cái áo cái quần ra đi để đổi lấy gùi khoai gùi sắn , quanh năm chỉ là ăn độn , thỉnh thoảng em gái tôi cải thiện bằng những bửa cháo bánh canh làm từ khoai mì khô được giả nhỏ rây mịn , nhồi thành bột , thái như bánh canh nấu với chút ruốc hay một ít cá đồng em trai tôi đi mò được dưới ao ..Sống như thế này mãi sao , và rồi khi đến cao trào của sự tuyệt vọng.. mẹ tôi bàn với tôi là còn cái gì đó mua cho gia đình một bửa thật ngon , sau đó hoà một ít thuốc trừ sâu để cả nhà uống là xong chuyện ..Hai mẹ con Tôi ôm nhau khóc khi bàn tính ...nhưng rồi khi nhìn mấy đứa em thơ dại và nhớ đến ba tôi.. Tôi rùng mình kinh hãi ...

( còn tiếp )

[Hòang Thủy Biển]

Tulip,

HTB không biết nói gì, đành mượn hai dòng lục bát trong "Truyện Kiều":

Phận hồng nhan có mong manh,
Nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương.

Mến,
HTB

[Tulip]

Hai mẹ con toan tính thật ngốc nghếch , Năm đứa em thơ dại của tôi đâu có tội tình gì , vả lại Chúng tôi là người của Chúa thì làm sao có thể đem sinh mạng này đi một cách dể dàng như vậy ..Tôi và mẹ bình tỉnh lại và hôm đó .
Chúng tôi có một bửa thật ngon trước sự ngơ ngác của các em

Tôi tìm cách ra thị xã vì không thể ở trong đó vì nhiều lý do ....Và may mắn cho Tôi khi một người quen của ba mẹ Tôi vào thăm chúng tôi , Chú ấy đang làm tại Thị Xã BMT , nhận thầu đồ đạc đường xá ,rừng, v..v..chú thấy hoàn cảnh đau lòng của gia đình tôi bèn nói mẹ cho Tôi ra Thị xã làm việc với Chú , Chú trả lương , tôi đi chợ nấu ăn cho đoàn Trắc địa khoảng 20 người ,ngoài giờ nấu ăn Chú dạy cho tôi cách làm Hoạ đồ . Hai vợ chồng Chú là người rất tốt , đã tạo cho tôi mọi điều kiện giúp đỡ cho gia đình , đồng lương đầu tiên tôi mừng muốn khóc , tôi nhớ như in đó là 120 đồng tiền cắc ..thật nặng .. hồi đó có thể mua được một chỉ vàng y, lớn lắm ..Tôi chạy ra gửi về cho mẹ một nữa , còn một nữa mua thuốc men và đồ ăn gửi bưu phẩm cho ba tôi trong trại học tập ..Tôi là người nhẫn nhục và chịu khó nên mọi người rất quý , vã lại ai cũng biết tôi mang trên vai cả gánh nặng gia đình nên họ rất cảm thông giúp đỡ tôi mọi mặt .
Tôi được yên ổn , thời gian và chịu khó học hỏi , cũng vài người trong đoàn hay một vài người quen biết tán tỉnh nhưng sao trong Tôi chẳng có một chút xúc động nào cả , có lẽ vì quá khổ nên Tôi đâm ra sợ hải , chỉ muốn lo cho gia đình được chút nào hay chút ấy , bởi vì Tôi biết thời ấy nếu Tôi đi lấy chồng thì không thể nào lo cho các em tôi được nữa nên tôi chỉ biết cắm cúi đi làm.
Đoàn chúng tôi di chuyển đủ nơi ..tuỳ chổ khảo sát , địa hình phức tạp và rừng rú thì nguy hiểm ,tình hình lúc đó những đám tàn quân Fulrô hoạt động cũng mảnh liệt lắm ,đi xa chúng tôi lo ngay ngáy không biết mình bị chụp lúc nào nữa vì đường đi hồi đó chỉ là hai lằn đường mòn , hai bên là rừng rậm , chẳng sợ vì đã quen , Tôi đi theo Họ để lo cho anh em ăn uống .
Vợ chồng Chú tuyển thêm một chị nuôi đi chung với tôi , Hai chị em cùng nhau làm ..cùng nhau đi buôn... lậu .. Chẳng là khi Tôi đi theo vào trong những khu đất mới mở , thì cùng với đoàn chúng tôi còn có những doanh trại của các đơn vị thanh niên xung phong , Họ đi mở đường hay khai thác các thôn xã kinh tế mới cho dân ngoài Bắc di cư vào , những người này đều có tiêu chuẩn tem phiếu , đầu óc buôn bán của Tôi nổi lên , tôi bèn rủ chị bạn cùng nhau đi vào các doanh trại đó mua lại tem phiếu hoặc các tiêu chuẩn đường sửa , áo quần , vải vóc , tiền thì Tôi vay Vợ Chú giám đốc một số vốn , và từ đó tôi rung rỉnh tiền , khi ra chợ mua đồ ăn cho công nhân thì tôi bán lại các đồ nhu yếu phẩm tôi mua lại , sau đó mua một ít đồ ngoài thị xã vào bán lại cho các người trong trại xa xôi đó , tôi kinh doanh và làm việc không biết mệt mỏi dù mổi khi mua bán tôi phải đi bộ rất nhiều cây số , sau khi làm việc của mình , tôi và Chị nuôi kia cùng nhau hợp tác , Chị ở nhà nấu nướng lo cho anh em , tôi đi chợ và mua bán , tối lại lò mò vẽ và tập kết số liệu gửi về văn phòng cho Chú , thời gian sau này tôi đã làm được nhiều việc chuyên môn dưới sự trợ giúp của các bậc thầy hồi xưa làm cho các hảng của Mỹ , tựa như hảng RMK, những người này sau giải phóng cùng nhau lập một tổ hợp tác lên Tây nguyên nhận thầu của Sở thuỷ Lợi , hay Giao thông.

Các em và mẹ tôi đã đở khổ , có cái ăn , cái mặc , có tiền của tôi ,mẹ tôi thuê lại một vài người để làm dùm các khoản đất mà Thôn đã giao cho gia đình tôi cày cuốc , các em đi học lại khi có trường ..Nhưng rồi cuộc sống đó chỉ được hơn một năm thì vào năm 78-79 Cuộc cải tạo công thương nghiệp đưa ra ,các thành phần tư sản đi học tập và vào quốc doanh tât cả , Tổ hợp của Chú giải tán , Vợ chồng Chú về lại Sài gòn , Chú hỏi tôi muốn xin vào làm trong nhà nước không , Chú quen và sẽ xin cho Tôi nhưng Tôi cười buồn lắc đầu vì biết rằng với cái lý lịch đen thui đó thì chẳng ai dám nhận cho dù có quen biết .

( còn nữa )