Rưng rức món gỏi khô bò!

[Tran Viet Hung]

RƯNG RỨC MÓN GỎI KHÔ BÒ

tản văn cuả Trần Vĩnh An


1)
Vây quanh cổng trường học bây giờ là những hàng bánh tráng trộn.Món ăn học trò này phổ biến không biết có mặt tự bao giờ.Hình như trong khoảng bốn năm trở lại đây.Đầu tiên đơn giản chỉ là những mảnh bánh tráng dùng để cuốn,được cắt nhỏ thành những sợi bánh tráng,trộn thêm tôm khô loại bé nhất,tí đậu phọng,chút rau răm,đặc biệt làm nên thương hiệu món quà này chính là muốt ớt đặc sản chính hiệu Tây Ninh-loại muối pha trộn đủ hương vị miền Đông Nam Bộ-Tất cả dều gói ghém trong một tuí ni-lông kèm theo đôi đuã tre chuốt nhỏ.Tém gọn vào miệng ..và hít hà.Tôi từng nếm thử món này khi bà nhà tôi đi du lịch tận Tây Ninh ,bưng bê về nhà lỉnh kỉnh các hũ muối loại này.Cặm cụi pha trộn,ăn rất bén miệng,Độc đáo nhất là vị cay cay,mằn mặn,sừng sực đúng điệu kiểu ăn dân dả và phong thái cuả người miền Đông.
2)
Buổi tối cuối năm,trời lành lạnh trên phố.Người Sài Gòn có dịp diện những chiếc áo đủ màu hợp thời trang.Tôi đón cháu đi học thêm về rất trễ,có dịp quan sát hàng quán quanh trường.Tôi kịp nhận ra chỉ trong một thời gian rất ngắn ,món ăn dân dã này đã biến tướng rất nhanh,vừa kịp thích nghi với cư dân thành phố lớn nhất nước .Món ăn cũng trong bịch ni-lông nhưng đã thêm vào nhiều màu sắc khác.Đôi bàn tay thoăn thoắt cuả người bán móc bánh tráng được cắt trước cho vào dĩa inox.Trong dĩa bánh tráng bây giờ cơ man thực phẩm lạ:nào là khô bò làm sẳn,trứng cút bé xíu bổ làm tư,bì heo,tép rang,đu đủ chua...Trong bịch ni-lông giờ thấy đa sắc màu và nhiều chất hơn trước rồi.Rồi lại thấy xịt xịt vào trong bịch cơ man nước tương đen,tương đỏ.Trộn đều lên!Tôi thấy thiếu cái gì đó,vẫn hũ muối ớt Tây Ninh nhưng các cô cậu học trò giờ hình như ít cho người bán bỏ vào.Thôi rồi ..mất đi một chút hồn quê..Tối rồi mà vây quanh gánh hàng rong có các cô cậu hì hụp ăn và giỡn.Nhìn cách thức ăn cuả các cô cậu tôi hình dung rằng "hắn" hấp dẫn lắm đây!Có ai biết rằng hồn quê thổi vào miếng ăn đã phai nhạt một ít!
3)
Lại miên man nhớ về món ăn học trò thuở trước giờ vắng bóng trong lòng phố thị.Ngày xưa đi học với món gỏi khô bò quanh trường.Những sợi đu đủ bào xanh ngắt trong chiếc dĩa nhôm nhỏ,thêm vào những lát khô bò,khô gan bò đen thủi qua tẩm gia vị thơm lừng.Vẫn chút rau răm,xịt vào dĩa bằng tương ớt ,tương đen,giấm,đậu phọng....Cay và xuýt xoa như các cô cậu be bé bây giờ.Những chiếc xe gỏi khô bò giờ biến mất hẳn,còn đâu giờ tan học áo trắng xúm xít vây quanh,có những cuộc tình thơ mộng nhờ món ăn học trò ngày xa xưa này.Chu cha!ngày xưa rồi đó hả?thương như mới hôm nào thôi!!Không biết còn ai nhớ ?vì những chiếc xe khô bò ở Sài gòn giờ mất hẳn.Kể cả những quán như quán Dì Ba ở bên hông chuà Xá LỢi và trường Gia Long bán kèm đủ loại chè(trong Buổi chiều Window cuả Ng.Nhật Ánh có nhắc).Còn nữa quán Chú Tiều ở trên đường Tự Đức bên Đa -Kao vào mỗi buổi chiều rợp trắng khoảng sân rộng đông đầy màu áo trắng học trò các trường Trung Học ở Thủ Đô Sài Gòn hoa lệ.
4)
Buổi tối cuối năm nhìn hàng quán để hiểu thời gian trôi đi rất nhanh.Nhìn một món ăn hè phố đủ biết tốc độ phát triển cuả xã hội.Tuổi già làm mình chậm rồi!Biết bao điều trong quá khứ giờ trở thành hoài niệm,biết bao niềm nhung nhớ giờ chỉ còn trong ký ức mà thôi.Trời lạnh quá khi nhìn các cô cậu co ro và xuýt xoa bởi vị cay cuả món bánh tráng trộn,như ngày xưa tôi cay cay bởi món gỏi khô bò.Con tôi tan trường,nhìn cháu coa lớn ,trẻ măng..cay cay trong gió bởi biết mình già.Trong ánh đèn đêm,mơ hồ trong lòng đường phố có tiếng "xắc..xắc"từ chiếc kéo trong tay người bán gỏi khô bò.



Sài Gòn cuối năm 2009.

[Nguyen Ngoc Hai]

Đại sư Hùng ơi!
Hồi đó vào khoảng năm 1966 ở cổng nam đường LêĐinhDương; cũng có một chú bán gỏi khô bò; ăn vào nghe cay cay. xuýt xoa... và ngon nữa; nhưng "hôm nay" gỏi khô bò mà Đại sư Hùng đã tả thì nghe có vẻ của thời kỳ @ ???
Nhưng dẫu sao cũng là một món ăn kỷ niệm của thời ấu thơ bên cạnh "ngôi trường cũ" - còn bây giờ cũng món "gỏi khô bò" nhưng sao nghe "cay cay và chua xót tình đời" quá phải không..... ?
Nhưng cho dẫu là gì - thì "ta vẫn là ta" - cho dù có cay cay; chua chát gì đi nữa thì "ta vẫn là ta" khô bò như giờ đây héo hắt cả ruột gan chúng mình trong sự đời nhân thế hôm nay; cuối cùng "nó" vẫn là một chút gì "cay đắng mà thôi" - Tất cả rồi cũng trôi vào thời gian thôi.....
Gỏi khô bò - một chút gì cay cay - chua chát; thì đó vẫn là "những chút tình đời mà chúng ta phải đón nhận thôi.......... hỉ chấp nhận "như thế" (cả tôi cũng thế anh ạ)
Sau cơn mưa trời lại sáng.......
Có ai hưởng phúc ba đời - có ai hèn mạt đến ba đời - tất cả cuối cùng chỉ là hư vô mà thôi anh Hùng ạ.
Hãy vui lên, bình thản và vui sống, chấp nhận những gì thương đau hôm nay để ngày mai mình sẽ được hưởng phúc vinh quang....
Ai giàu ba họ - có ai khó ba đời.......
Chào anh nhé nghe anh Hùng.
NguyenNgocHai........